Welcome Guest: S’enregistrer | Connexion
 
FAQ| Rechercher| Membres| Groupes
 
Tercan Ermenileri (Erzincan'a bağlı ilçe)
 
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Les villes d'Arménie Occidentale
Sujet précédent :: Sujet suivant  
Auteur Message
Palutzi
Modérateur
Modérateur

Hors ligne

Inscrit le: 05 Sep 2007
Messages: 3 975
Point(s): 13 357
Moyenne de points: 3,36

MessagePosté le: Mer 4 Juil 2012 - 13:45
MessageSujet du message: Tercan Ermenileri (Erzincan'a bağlı ilçe)
Répondre en citant

Tercan Ermenileri (Erzincan'a bağlı ilçe)

Tercan , Büyük Hayk’ın Yüksek Hayk Eyaleti’nde, Yeprat (Fırat) Nehri’nin yukarı kısmı ve aynı nehrin sol kolu olan Tercan Deresi vadisinde bulunan bölge. Kuzeyde Sber, doğuda Garin (Erzurum), güneyde Mananaği, batıda ise Yegeğyats bölgelerine sınırdaştı. En tanınmış zirveleri Mariam, Pakhır, Khaç ve Khalkhal olmuştur. Tercan, eski zamanlardan bu yana verimli toprakları ve seçkin tahıl çeşitlerinin üretimiyle ünlüydü.
Tercan bölgesi, Ermeni halkının beşiklerinden biridir. M.Ö. XV.-XIII. yüzyıllarında Hayasa etnik topluluğu, VI.-III yüzyılları arasında ise Yervanduni Ermeni krallığı bünyesinde bulunmuştur. Yunanlı tarihçi Strapon’a göre Tercan (Derksene), Karinites’le (Karin, Erzurum) birlikte, Büyük Hayk’a bağlanmıştır.

Tarihçi Agatangelos’a göre I. Krigor Lusavoriç (aydınlatıcı), Tercan’da özgün bir piskoposluk merkezi kurmuştu. Ermenistan’ın ilk bölünmesinden (387) sonra Tercan, Bizans’a bağlanarak İç Hayk, 536 yılında gerçekleştirilen idari değişiklik sonunda ise Birinci Hayk bünyesine dâhil edilmiştir.

638 yılında Tercan, Bizanslılardan kurtarılmış, fakat VII. yüzyıl sonunda Araplar tarafından istila edilmiştir. IX. yüzyıl sonunda kurtarılan Tercan, Bagratuni Ermeni krallığı bünyesine dâhil edilmiştir. X. yüzyılın ikinci yarısında bölge tekrar Bizans tarafından ele geçirilmiştir. XVI. yüzyıl ortalarında yeni oluşturulan Erzrum (Erzurum) Vilayeti’ne (başlangıçta bir kaza, XVIII. yüzyılda sancak olarak) bağlanmıştır. XVI.-XVII. yüzyıl Osmanlı-İran savaşlarından büyük oranda etkilenmiş, 1555 ve 1639 Osmanlı-İran anlaşmalarıyla Osmanlı devleti bünyesinde kalmıştır. Buna rağmen tarihçi Hakob Karnetsi’nin anlatılarına göre bölge (Bagariç yerleşimi, Karagulak, Dsağkari, Vıjan ve Bun Köyleri ile Surb/Aziz Davit manastırı ünlüydü), XVII. yüzyılda hâla büyük oranda Ermenilerle meskûn olmuştur.

XVI.-XIX. yüzyıllarında Tercan bölgesine Kürt ve Türk aşiretleri yerleşmiştir. Bölgenin güney kısmında, Tercan Nehri’nin sol vadisinde bulunan Lakdzor köy topluluğu, yarı-özerk Kürt beyliğine dönüşmüştür.

1829 Temmuzunda Rus birlikleri Dercan’ı kurtarmış, fakat bölge, Adrianapolis (Edirne) Barış Antlaşması (1829) sonucunda tekrar Osmanlıya terk edilmiştir. Amerikalı misyoner E.Smith’e göre Tercan’ın merkezi Mamakhatun’da (Mamahatun, Tercan’la örtüşmektedir) 1830 yılında 3 bin Ermeni ailesi mevcuttu.

1915 Mayısında katliamcı Türkler Tercan Ermenilerinin büyük bir kısmını katletmiş, çoğunu Yeprat’ta boğmuş, hayatta kalanları ise zorla Müslümanlaştırmışlardır. Katliamdan kurtulabilen 1000 kadar Tercanlı Romanya ve Bulgaristan’a, kısmen de Rusya ve Amerika’ya yerleşmiştir. 1916 yılında Rus orduları ikinci defa olarak Tercan’ı kurtarmış, fakat 1918 ocağında Osmanlılar bölgeyi tekrar ele geçirmişlerdir.

Tercan bölgesi, günümüzdeTürkiye’nin Erzincan (Yerzınka) ve Erzrum illeri arasında bölünmüştür.
1915 öncesinde Tercan’a bağlı 41 yerleşim biriminde 11.690 Ermeni yaşıyor ve toplam 36 kilise bulunuyordu.

Tercan'a bağlı Ermeni Köyleri

Khar Köyü :Surp Minas Kilisesi
Ğuriğol Köyü : Surp Hovhannes Kilisesi
Khındzori Köyü : Surp Nikoghayos Kilisesi
Piriz Köyü : Surp Yerortudyun Kilisesi
Kharkhin Köyü : Surp Astvadzadzin Kilisesi (Meryem Ana Kilisesi)
Yukarı/Veri Ğaçakh Köyü :Surp Astvadzadzin Kilisesi (Meryem Ana Kilisesi)
Aşağı/Vari Ğaçakh Köyü : Surp Yerortudyun Kilisesi
Espiverik Köyü : Surp Astvadzadzin Kilisesi (Meryem Ana Kilisesi)
Mants Köyü :Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi
Çamurdere Köyü : Surp Astvadzadzin Kilisesi (Meryem Ana Kilisesi)
Yukarı/Veri Herani Köyü: Surp Sarkis Kilisesi
Aşağı/Vari Herani Köyü : Surp Hovhannes Kilisesi
Egrik (Agarak-Çiftlik) Köyü : Surp Teodoros Kilisesi
Vıjan Köyü : Surp Kevork Kilisesi
Tsağkari Köyü :Surp Astvadzadzin Kilisesi (Meryem Ana Kilisesi)
Sariğaya Köyü: Surp Astvadzadzin Kilisesi (Meryem Ana Kilisesi)
Çıkhılnots Köyü :Surp Hovhannes Kilisesi
Varduk Köyü : Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi
Hoğak Köyü :Surp Amenapırgiç Kilisesi
Khaçikordigom Köyü : Surp Nışan Kilisesi
Bulk Köyü : Surp Kevork Kilisesi (Ermeni nüfusun büyük bir bölümü 1895'te imha edilmiş, kalanlar müslümanlığı kabul etmiştir)
Bagariç/Pakariç Köyü: Surp Astvadzadzin Kilisesi (Meryem Ana Kilisesi)
Garınberdan Köyü : Surp Astvadzadzin Kilisesi (Meryem Ana Kilisesi)
Abağdzor Köyü: Surp Sarkis Kilisesi
Astoyi Gom (Asto’nun ahırı) Köyü: Surp Sarkis Kilisesi
Ağadir Köyü : Surp Garabed Kilisesi
Tvnik Köyü Surp Sarkis Kilisesi ,Ermenistan'daki ünlü Dvin/Tvin kenti ile Tercan ve Urfa'daki Dvnig/Tvnig köylerinde görülen Dvin adının anlamı ve kökeni açık değildir.
Aprank Köyü : Surp Hovhannes Kilisesi,Abarank adıyla da anılan Dzağgari Surp Tavit manastırı bu köyün sınırları içindedir. Türkiye'de halen ayakta duran en görkemli Haçkarlar buradadır.


Revenir en haut
Publicité






MessagePosté le: Mer 4 Juil 2012 - 13:45
MessageSujet du message: Publicité

PublicitéSupprimer les publicités ?
Revenir en haut
Palutzi
Modérateur
Modérateur

Hors ligne

Inscrit le: 05 Sep 2007
Messages: 3 975
Point(s): 13 357
Moyenne de points: 3,36

MessagePosté le: Ven 27 Juil 2012 - 22:42
MessageSujet du message: Tercan Ermenileri (Erzincan'a bağlı ilçe)
Répondre en citant

Tercan Ermenileri (Erzincan'a bağlı ilçe)





Aprank Köyü : Surp Hovhannes Kilisesi,Abarank adıyla da anılan Dzağgari Surp Tavit manastırı bu köyün sınırları içindedir. Türkiye'de halen ayakta duran en görkemli Haçkarlar buradadır.


Revenir en haut
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 584
Point(s): 38 849
Moyenne de points: 3,09

MessagePosté le: Dim 15 Jan 2017 - 05:34
MessageSujet du message: Tercan Ermenileri (Erzincan'a bağlı ilçe)
Répondre en citant

Tivnig köyü katliamı ve dağa çıkanlar

Tercan'ın en büyük köylerinden Tıvnig hakkında Karnig İsdepanyan şu bilgileri aktarıyor:
Tıvnig'in 1.500 Ermeni nüfusu vardı. Katliamdan ancak 35-40 kişi kurtulmuş.Birkaçı büyük badirelerden geçerek Kafkasya'ya yetişmişler.40 kişilik Mardirosyan ailesinin çocuklarından Harutyun , daha sonra yaşadığı Yerevan'da kardeşleri ve ablası Zartar'ın hatıralarını kaleme almış.
Zartar'ın anlattığına göre olay şöyle gelişmiş: 1915 Şubat ayında Tıvnig'de kalan erkekleri yol çalışmasına diyerek götürürler . Köyden uzaklaştırıldıktan sonra çoğunu öldürürler, bir kısmı kaçmayı başarıp köye döner.Silahlı savunma kararı alırlar.Tıvnig'in zenginlerinden Sahag Ağa bunun kendilerine felaket getireceğini söyleyerek itiraz eder.Direnişten yana olan gençler silahlarını alıp dağa çıkar, Harutyun'un büyük kardeşleri Sarkis, Kevork ve Garabed de onların arasında yer alır ve Türklerle çatışmada yaşamlarını yitirir.
Haziran ayında Tıvnig katliamı gerçekleşir.O gün hayvanlar dağdan inmez, çobanlar Kürtlerin hem koyunları, hem sığırları kendi köylerine sürdüklerini söylerler.Ertesi sabah bütün köy sarılır.Köylüleri samanlıklara doldurup evleri yağmalarlar.Sonra insanların üzerindeki para ve ziyniyetleri soyarlar.Küpeler için kulakları, yüzükler için parmakları keserler.Yetişkin erkekleri köyden çıkarıp derelerin içinde öldürürler.Köyün öğretmeni Markar'a korkunç işkenceler yaparlar.
Kadınlara Müslümanlığı kabul yoluyla ölümden kurtuluş önerilir.Keşişin eşi Hripsime öncülüğünde kadınlar bunu reddeder.Sonra onlara işkence yapılarak silahların yerini göstermeleri istenir.Bundan da sonuç alamayan Türkler birkaçını öldürür ve bir kadını da yanan tandırın içine atarlar.
Türklerin eline düşmemek için kadınlar, kızlar saçlarını keser, yüzlerine is sürer, ama yine de çokları kapışılır.Geri kalan 200 kadın , yaşlı erkekler ve çocuklar yakındaki Mants köyüne götürülür.Oranın Ermenileri önceden kırılmış, yanlız köyün Türkleri kalmıştır.Kervanı hafifletmek için kucaktaki çocukları suya atarlar.Kalanlar Erzincan yakınındaki Çilhoroz'a götürür ve yeniden kırıma uğratırlar.Kadınların bir kısmı gece tarlalara kaçar, ötekiler Kemah Boğazı'na götürülen kervanlara dahil edilir ve orada kırımdan geçirilir.
Kaçanlar barkaç gün tarlalarda saklanmıştır.Geceleri aç susuz yürüyerek Tıvnig'e yakin bir Kürt köyüne ulaşırlar.Orada 30 kadar Ermeni aile toplanır ve 1916'da Rus ordusunun gelişine kadar barınırlar.Sonra Tıvnig'e geri döner.Bütün köyden geri kalan sadece 33 kişidir.Bunun 12'si de dağdan inenler .1918 Ocak ayına kadar kendi köylerinde yaşar, bu tarihteki büyük ricat sırasında Kafkasya'ya geçerler.

Kaynak :
Yukarı Fırat Ermenileri ve Dersim Hovsep Hayreni


Foto : Arevmdyan Hayastan
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
Contenu Sponsorisé






MessagePosté le: Aujourd’hui à 10:00
MessageSujet du message: Tercan Ermenileri (Erzincan'a bağlı ilçe)

Revenir en haut
Montrer les messages depuis:   
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Les villes d'Arménie Occidentale Toutes les heures sont au format GMT + 1 Heure
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Page 1 sur 1
Sauter vers:  

 



Portail | Index | Créer un forum | Forum gratuit d’entraide | Annuaire des forums gratuits | Signaler une violation | Conditions générales d'utilisation
phpBB
Template by BMan1
Traduction par : phpBB-fr.com