Welcome Guest: S’enregistrer | Connexion
 
FAQ| Rechercher| Membres| Groupes
 
Erzurum Pasen Surp Ohan Köyü Surp Asdvadzadin Ermeni Manastırı
 
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Les églises de l'Arménie Occidentale
Sujet précédent :: Sujet suivant  
Auteur Message
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 242
Point(s): 37 914
Moyenne de points: 3,10

MessagePosté le: Ven 29 Jan 2016 - 16:36
MessageSujet du message: Erzurum Pasen Surp Ohan Köyü Surp Asdvadzadin Ermeni Manastırı
Répondre en citant

Erzurum Pasen Surp Ohan Köyü Surp Asdvadzadin Ermeni Manastırı

Monastère Arménien Sourp Asdvadzazine
Կարին, Բասեն, Սուրբ Օհան գիւղ Սուրբ Աստուածածին Վանք


« …ողբացող անգամ չունի,
յոյսը միայն երկնքին է մնացել...»





Ardaşes S. / Hocasaryan
29.01.2016
Armenian on web
http://team-aow.discuforum.info/t19886-Erzurum-Pasen-Surp-Ohan-K-y-Surp-Asdvadzadin-Ermeni-Manast-r.htm#p66535

Erzurum (1), Batıı Ermenistan’da (Արևմտյան Հայաստան), Büyük Hayk (Մեծ Հայքի ) topraklarının Ararat (Այրարատ ) Batı eyaletlerindendir. Hindistan-Trabzon geçit konumundan olup ekonomik ve kültürel alanda ilerlemiş Ermenilerin yerleşgesidir
Sancaklardan Erzurum’a bağlı Pasinler (2) merkez Erzurum’un 42 km kuzey doğusunda (հիւսիս -արևելք) bulunur.
Kuruluşunda sadece Ermenilerden oluşan Pasinler halkı XII. Yüzyılda Osmanlı-Türkleri ve Kûrtlerin yerleşmesiyle çok milletli bir yerleşim yerine döner. (3)

Ermeni ata yurdu bu kale şehri (4) Osmanlı orduları himayesinde, şeriyat kanunlarını ileri süren derebeyi ve Kürt aşiretleri, muhacir Çerkezlerin işledikleri katliam, haraç, talan sonucu yerel halkı Kafkaslara göç eder. K. Srvansdyan’a gönderilen 1868 tarihli bir mektup bu durumu çok güzel tasvir etmekte:

« …ողբացող անգամ չունի,
յոյսը միայն երկնքին է մնացել...»
(5)

XIX. yüzyıl Osmanlı-Rus savaşları can güvenliği sorununu daha da artırır (6).

Erzurum, Pasen, Surp Ohan Köyü, Surp Asdvadzadin Ermeni Manastırı
(Monastère Arménien Sourp Asdvadzazine
Կարին, Բասեն, Սուրբ Օհան գիւղ Սուրբ Աստուածածին Վանք)

Dilbilimci Piskopos Karekin Srvantsdyan (եպիսկոպոս Գարեգին Սրվանձտեան 17.11.1840-17.11.1892), 1878 yılında Osmanlı toparakları nüfusunu 11.905.000 olarak yazar. 100’ü aşkın köyün yarısında yerleşik olan Pasen Ermenileri sayısı 18.000 olarak göstermekte. Ünlü Ermeni tarihçi Levon Çormisyan (Լեւոն Չորմիսյան 1896-1980) ise mebus seçimleri nedeni ile Müslüman aday sayısını arttırmak nedenei ile Ermeni nüfusunun 19-20 % daha az gösterildiğini belirtmekte. Osmanlı topraklarındaki Ermeni sayısı 1.281.000 (10 %) gösterilirken Berlin Kongresi’nde bu sayı 1.330.000 olarak geçmekte (7).

Pasenler’de 26 köyde Ermeni manastır ve kilisesi bulunmaktaydı.
Günümüze ancak harabeleri gelebilen, Aksigoms, Surp Ohan, Surp Hovhan olarak da adlandırılan Surp Asdvadzazin Manastırı, Büyük Hayk, Ararat Eyaleti, Pasen Sancağı kazasında, Dziratyats Dağı (Ծիրանեաց լեր) tepesinde (8), ‘türkleştirilmiş’ ismiyle Demirdöven Köyü’nün 1,3 km güney-batısında bulunmaktadır.
Ünlü Ermeni tarihçi Soğomon Daronetsi Asoğik (Ստեփանոս Տարոնեցի Ասողիկ) Katolikos Sarkis izniyle yazdığı Evren Tarihi (Տիեզերական պատմություն) adlı kitabında, XI. yy’da Vanant (Վանանդ) (9) olarak da adlandrılan Yukarı Pasen’de Aksikoms Manastırı’ndan bahseder ve Aziz Hovannes’in burada gömülmesinden dolayı Surp Hovhan, Surp Hohan (Ohan – Ohannes) olarak adlandırırıldığını yazmakta (10).
Makisdrosi (Մագիստրոսի), Diramor (Տիրամոր), Yot Virats (Յոթն Վիրաց), Dziranyats (Ծիրանյաց) olarak da adlandırılan muhtemelen XI. yüzyılda inşa edilen manastır el yazmaları merkezi olarak tanınır; XX. Yüzyıl ortalarında ise imha edilir. Dörtgen duvarla cevrili manastırın merkezi sivri kubbeli kilisesi, batısında düz çatılı avlusu, misafirhane, yemekhane gibi ihtiyaçları gideren çeşitli konutları ve mezarlığı bulunmaktaydı (11).



Yukarıdakiler - Djerdjian (Ciğerciyan, Ճիղերճիեան) –Samuel Garabetyan; Aşağıdakiler - Jean-Michel Thierry

Ümit Topal (soyadı Ermeniler için hiç de yabancı değil) ‘Erzurumlu ermeniler ile ilgili araştırmalarında’ (!) bu köyü ‘Sürbahan’ olarak adlandırmakta. Yadırganmamalı, çünkü aynı ‘araştırmacı’(!) Erzurum Ermeni Mebusu Karekin Pastırmacıyan’ı ‘karakin’ olarak değiştirmiş. “… ne bu hiddet bu kin…”


Kaynaklar :

- Wikipedia
- Ստեփանոս Տարոնեցի Ասողիկ, Տիեզերական պատմություն, Ս. Պետերբուրգ, 1885 ; (Soğomon Daronetsi Asoğik, Evren Tarihi, Saint Petesburg, 1885)
- Հովհաննես Զատիկեան, Կարինի Նահանգը XIX Դարի Երկրորդ Կեսին, Երևան 2013 (Hovhannes Zadigyan, Erzurum (Garin) Sancağı XIX. yy ikinci yarısında, Yerevan 2013)
- Ստեփան Մելիք-Բախշեան, Հայոց պաշտամունքային վայրեր, Երեվան, ԵՊՀ Հրատարակչություն, 2009 (Stepan Melik-Pakhşyan, Ermeni yerleşim yerleri, Yerevan, 2009)
- Կարնեցի Հ., Տեղեկագիր Վերին Հայոց, Վաղարշապատ, 1903 (H. Garnetsi, Vagharşabad, Yukarı Ermeniler Bülteni, 1903)
- Սամվել Կարապետեան, Եղեռն եղերնից յետոյ, Երեւան 2015 (Samvel, Karabetyan, Soykırım Soykırım'dan sonra, Yerevan, 2015)
- A. G. Sagona, The Heritage of Eastern Turkey: From Earliest Settlements to Islam (A. G. Sagona, Doğu Anadolu Mirası)


Dip notlar :

(1)- Erzurum, Erzéroum, Arz-ı rum, Karin, Garin, Карин, Karin, Էրզրում, Կարին, Անաստասուպոլիս, Առզըռում, Առզռում, Արգիրոն, Արդուրում, Արզ, Արզան, Արզան ար-Ռում, Արզան էր Ռում, Արզարում, Արզերում, Արզը Ռում, Արզն ար ռում, Արզնե էլ-Ռում, Արծն Հոռոմոց, Արզն Ռում, Արզրում, Արտը Ռում, Բարանդիս, Կարիկալա, Գալիգուլա, Գարանիգիս, Գարանիտիդե, Էրեզ Էրում, Էրզեն Էլ-Ռում, Էրզենէրում, Էրզեն Էրում, Էրզենիռում, Էրզերում, էրզ էր-Ռում, Էրզին էրում, էրզիռում, էրզիրում, էրզյուրյում, էրզրում, էրզունիրում, էրզուրում, Թեոդոպոլիս, Թեոդոսիպոլ, Թեոդոսիոպոլիս, Թեոդոսիպոլիս, Թեոդոսիուպոլիս, Թեոդոսոպոլիս, Թեոդոսպոլիս, Թեոդոսուպոլ, Թեոդոսուպոլիս, Թեոդուպոլիս, Թվուլուս, Կալիկալա, Կալիքալա, Կարախպոլիս, Կարանա, Կարանատիդե, Կարանիտիդե, Կարանիտիս, Կարեն, Կարենտիս, Կարին, Կարինիտես, Կարինիտիս, Կարնային քաղաք, Կարնա քաղաքի, Կարնո քաղաք, Կարնու քալաքի, Կարնու քաղաք, Կարունս քաղաք, Կարուց քաղաք, Քալիքալա, Քարին քաղաք (Wkipedia)
(2)- Բասեն, Բասեան, Բասենու, Բասենից մէջ եղած աւերակ և շեն վանորայք և եկեղեցիք, Pasen'ler (Yukarı ve Aşağı)" , Phasianoi, Pasian'lar, Basiani, Basli, Basean , Փասիան, Hasankale, Հասանկալա,Հասանքալե, Հեսենքելե, Vağarşavan,
(3)- Pasenler sancağı : http://www.aztagdaily.com/archives/42825
(4)- Kral Menua. Daha sonra Romalılar, Bizanslılar (7.-9. yy.), Ataplar (11. yy.), Selçuklular, Akkoyunlular ve Osmanlılar yöreye hakim olurlar.
Ghevont Alişan (Ղևոնդ Ալիշանի) kalenin Pers kralı Krikor Pahlavunu (Գրիգոր Մագիստրոս) akrabası Hasan (Հասան) tarafından inşa edildiğini yazmakta.
(5)- « … ölülere ağlıyacak insan bile kalmadı, ümit sadece gökyüzünden… » Հովհաննես Զատիկեան, Կարինի Նահանգը XIX Դարի Երկրորդ Կեսին, Երևան 2013 (Hovhannes Zadigyan, Erzurum (Garin) Sancağı XIX. yy ikinci yarısında, Yerevan 2013)
- Բայազետի փոխհյուպատոս Շախովսկին Կ.Պոլիս ռուսական դեսպանին ուղղված զեկուցագրում հայտնում էր. «Հայ բնակչությունը գտնվում է քրդերի ձեռքում, նրանք տանում են հոտերը, խլում են հողերը, փախցնում կանանց ու աղջիկներին, և այդ բոլորը միանգամայն բա-
ցահայտ, անպատիժ...»4: 4 Лазарев М.С., Курдский вопрос 1891-1917, М., 1972. in Հովհաննես Զատիկեան, նույն գիրքը, էջ 35 (a.g.e. s. 35)
- Բասենի Կատաբազ գյուղի բնակիչները, ենթարկվելով անընդմեջ հարձակումների, օր օրի կորցնում էին ունեցվածքը, անասունները, աշխատանքային գործիքները, կահկարասին: Մեկ օրում հիշյալ գյուղից քրդերը տարել էին 22 եզ, 28 ձի, 60 կով, 20 ոչխար2: in Հովհաննես Զատիկեան, նույն գիրքը, էջ 36 (a.g.e. s. 36)
- Այս առումով ճիշտ էր Ա.Թոխմախյանը, երբ գրում էր. «Քրդերը չարագործ ձեռներում միմիայն գործիքներ են, կտրեցեք այդ ձեռքերը, և քրդերը կմնան հայերի մշտնջենավոր բարեկամները»1: in Հովհաննես Զատիկեան, նույն գիրքը, էջ 37 (a.g.e. s. 37)
(6) «Մշակում» արտատպված «Մասիսի» թղթակցություններից մեկն
այդ առթիվ հայտնում էր. «Բասենցիքս, արդեն պատերազմեն առաջ
քուրդ, չերքեզ և այլ բարբարոսաց բռնություններեն, գողություններեն և
կառավարության ասոնց նկատմամբ անգործադիր և թույլ ընթացք մը
ունենալեն զզված էինք: Պատերազմի ատենը ալ շարունակ երկու տարի
ոչ վեստակնից մերն էր և ոչ երկրագործական արդյունք, որոնց մեկ մա-
սը կանոնավոր զորաց կուտայինք սենթով, մեկ մասն ալ բանակեն Կա-
րին, Կարինեն բանակ երթևեկող անզորապետ հիվանդ և վիրավորյալ
զորքերու կուտայինք առանց սենթի, ձրի մեկ մասն ալ քուրդ ու չերքեզ և
գավառներեն եկող թուրք պաշըպոզուկներուն, որ առանց (տիշ քիրա-
սիի) չէին ուտեր յուղի մեջ խորոված ոչխարն ու գառը, և չէին մեկնիր
գյուղերեն` առանց ավարառութեան ձի, կարպետ, պայուսակ, բանակին
մեջ ուտելու համար պաշար և հարսներու արծաթեղենք, և երբեմն հարս-
ներու գլուխ զարդ, ոսկիք և այլն, առանց մեկ ալ ստանալու համար եթե
ձեռք ձգեին կանանց, այրերը, մերկ պառկեցնելով հազար ու մեկ տեսակ
սարսափելի տանջանքներ կուտային...»։ Ապա թղթակիցը հայտնում է,
որ միայն Բասենի 25 քրիստոնեաբնակ գյուղերից զորքի կարիքների
համար սայլավորների հետ յոթ հարյուր սայլ են տարել, որոնցից վերա-
դարձրել են միայն հինգ հարյուրը: Գյուղացիների բողոքին պետական
պաշտոնյաները պատասխանում են. «Ինչ ընենք, պատերազմ է, այսպես
կըլլա, ուզեք չուզեք պիտի քաշեք»2: Հովհաննես Զատիկեան, նույն գիրքը, էջ 37 2 «Մշակ», 1879, նո. 79:
- 1829-ի հուլիսի 24-ին ռուսական բանակը գրավել է մոտ 500 բնակչություն (հայ և թուրք) ունեցող Բասենը, սակայն Ադրիանուպոլսի պայմանագրով (1829) քաղաքը մնացել է թուրքական տիրապետության տակ։ Բասենի հայերի զգալի մասը 1830-ին գաղթել է Արևելյան Հայաստան։ Ռուսական զորքը Բասենը գրավել է նաև 1878-ին, 1916-ին, սակայն թուրքերը 1918-ին դարձյալ զավթել են այն։ Բասենի հայերը (1909-ին՝ 45 ընտանիք) բռնությամբ տեղահանվել են1915-ին, Մեծ Եղեռնի ժամանակ, փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։ wikipedia https://hy.wikipedia.org/wiki/Բասեն_(քաղաք)
(7)- Հովհաննես Զատիկեան, նույն գիրքը, էջ 110 (a.g.e. s. 110)
(8)- Ստեփան Մելիք-Բախշեան, Հայոց պաշտամունքային վայրեր, Երեվան, ԵՊՀ Հրատարակչություն, 2009 p9 (Stepan Melik-Pakhşyan, Ermeni yerleşim yerleri, Yerevan, 2009, s.9)
(9)- Կարնեցի Հ., Տեղեկագիր Վերին Հայոց, Վաղարշապատ, 1903, էջ 19-20 (H. Garnetsi, Vagharşabad, Yukarı Ermeniler Bülteni, 1903, s. 19-20)
(10)- Ստեփանոս Տարոնեցի Ասողիկ, Պատմութիւն Տիեզերական, Երկրորդ տպակրութիւն, Ի. Ս. Պետերբուրգ, 1885, էջեր 184-186
(11)- Սամվել Կարապետեան, Եղեռն եղերնից յետոյ, Երեւան 2015, էջ 382-383 (Samvel, Karabetyan, Soykırım Soykırım'dan sonra, Yerevan, 2015, s. 382-383)

Fotolar :

- Djerdjian (Ciğerciyan, Ճիղերճիեան)
- Samuel Garabetyan; Aşağıdakiler
- Jean-Michel Thierry
- Wikimapia
- Wikipedia


_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
Publicité






MessagePosté le: Ven 29 Jan 2016 - 16:36
MessageSujet du message: Publicité

PublicitéSupprimer les publicités ?
Revenir en haut
Montrer les messages depuis:   
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Les églises de l'Arménie Occidentale Toutes les heures sont au format GMT + 1 Heure
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Page 1 sur 1
Sauter vers:  

 



Portail | Index | Créer un forum | Forum gratuit d’entraide | Annuaire des forums gratuits | Signaler une violation | Conditions générales d'utilisation
phpBB
Template by BMan1
Traduction par : phpBB-fr.com