Welcome Guest: S’enregistrer | Connexion
 
FAQ| Rechercher| Membres| Groupes
 
Pülümür Dersim Bilgisi Olanlar Yardım
 
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Dersim
Sujet précédent :: Sujet suivant  
Auteur Message
sarkis_sakoyan


Hors ligne

Inscrit le: 25 Fév 2016
Messages: 2
Point(s): 3
Moyenne de points: 1,50

MessagePosté le: Jeu 25 Fév 2016 - 17:48
MessageSujet du message: Pülümür Dersim Bilgisi Olanlar Yardım
Répondre en citant

Parev , ben Pülümürlüyüm ankarada yaşıyorum . Hay olduğumu çok geç öğrendim, ancak aile büyüklerimiz hep öldü, akrabalarımız ise , olmadıkları halde kendilerini sunni türk olarak tanıtıyorlar . onlara eskileri ve soyumuzu sorduğumda anlatmıyorlar .
pülümür ermenileri hakkında bilgisi olanlar ile muhakkak görüşmem gerek . güvenlik için endişelenenler ile mümkün olduğunca anonim konuşabiliriz , yeter ki bana geçmişizi anlatacak birileri çıksın . merak edenler için meçiden sakolardanım
Amerika'da yaşayan mazgirtli bir hay ile tanıştım internetten adamın babası benim dedemi ve köyümüzü tanıyordu ama çok yaşlı ve ondan da çok şey öğrenemedim .

Lütfen yardım !!

_________________
YES HAY EM


Revenir en haut
Publicité






MessagePosté le: Jeu 25 Fév 2016 - 17:48
MessageSujet du message: Publicité

PublicitéSupprimer les publicités ?
Revenir en haut
vahe2009
Modérateur Général
Modérateur Général

Hors ligne

Inscrit le: 07 Nov 2009
Messages: 23 454
Point(s): 66 906
Moyenne de points: 2,85

MessagePosté le: Dim 28 Fév 2016 - 20:56
MessageSujet du message: Pülümür Dersim Bilgisi Olanlar Yardım
Répondre en citant

  Ağaşenlik köy - Pülümür - Tunceli

Z2011: Şêniya Ağawu [ Zaza "ağa şenliği" ]
  Akdik köy - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

K2010: Aynige [ Zaza "pınarcık" ]
1928 K: Şeyxan/Şîxan [ "şeyhler" ]
■ Mezraları Aynıge (Akdik) ve Şixe (Şeyhan) yeni adı Akdik. M.Tornêğeyali

  Altınhüseyin x - Pülümür (Balpayam bucağı) - Tunceli

E1902, 1928 Epr II.209: Altınhüseyin
■ 20. yy başında Ermeni yerleşimi.
■ 1915 öncesi Pülümür'ün en büyük Ermeni yerleşimi idi. Daha sonra Alevi Çarekan aşireti yerleşti. Halen terkedilmiştir. SN

  Ardıçlı x - Pülümür - Tunceli

Z2011: Gêrsunet
1928 K: Gersinut [ Erm ger'senud "kirazlı" ]

  Armağan mz - Pülümür - Tunceli

Z2011: Xêrkunet
■ Önceleri Yarbaşı köyüne, sonra Dağyolu köyüne bağlanmıştır. SN

  Balpayam köy - Pülümür (Balpayam bucağı) - Tunceli

Z2011: Deste
1928 K: Deşt [ Erm/Kürd taşd/deşt "ova, düz alan" ]

  Bardakçı köy - Pülümür (Üçdam bucağı) - Tunceli

  Başkalecik köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

Z2011: Qelecuğe [ Tr kalecik ]

  Beğendik x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Koxtaru
1946 MYK: Köhteran

  Beyce x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

1928 K: Piri [ Zaza piriye "köprü" ]

  Boğalı köy - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Zımaga Abasu [ Zaza "Abbaslar gölgeliği" ]
1946 MYK: Abbasuşağızımağı
1928 K: Zımak [ Erm dzımag "kuzyer, gölgelik" ]
■ Pülümür dahilinde Dzımag/Zımek adında iki yer olduğundan, burası Abbas Zımağı adıyla anılır. Diğeri için Közlüce köyüne bakınız. Ayrıca Hozat Çığırlı köyünün eski adı da Zımek'tir. SN
■ Zımek (Zaza '' güneş görmeyen yer'' ) oen

  Bozağakaraderbendi köy - Pülümür (Balpayam bucağı) - Tunceli

Z2011: Qere-Dewran

  Büyerbaba dağ - Pülümür - Tunceli

Z2011: Buyerbava
■ Munzurun zirvelerinden biri olan Buyer Baba dağı Dersim'deki diger bütün ulu dağlar gibi kutsaldır (ziyaret). Dağın zirvesinde krater gölü vardır. Yöre halkı bu göle adaklar adamak, kurban kesmek, ibadet etmek için çıkar. oen
■ Zazaca Koyê Buyere olup Türkçesi Buyer dağıdır. M.Tornêğeyali

  Çağlayan köy - Pülümür - Tunceli

1960 DİE: Kalburlu
1928 K: Ferxadin
1530 T-Kar: Faxreddin
Alevi Zaza yerleşimi (Kemu aşireti).
■ 1928'de katliama uğrayan Ferhadan aşiretinin köyüdür. SN

  Çakırkaya x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

1928 K: Panciras [ Erm "sebzeli?" ]

  Çobanyıldızı köy - Pülümür - Tunceli

Z2011: Serçim [ Kürd serçem "derebaşı" ]
1928 K: Kınolar
Zaza yerleşimi
■ Zazaca Kınıku (Kınolar) ve Serselık (Aydınlar) Çobanyıldızı adıyla tek muhtarlıkta birleştirilmiştir. M.Tornêğeyali

  Dağbek x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

1928 K: Dağbek

  Dağyolu köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

1928 K: Şeteri
1530 T-Kar: Şater
Zaza yerleşimi
■ Zazaca adı Seteriye. Mezreleri: Xêrkunet (Armağan), Caxku (Cahkan), Qeremanu (Kahramanlar), Hebibu (Habibler), Kêsıs (Kesiş), Gole (Göl), Kherku (Karikan), Derê-Qusqani (Kuşkan Deresi). Alevi ve Zaza yerleşimi. M.Tornêğeyali

  Dereboyu x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Thonjige
1530, 1928 T-Kar, K: Danzik [ Erm dantsig "armutçuk" ]

  Dereköy köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

1928 K: Dereköy

  Derindere köy - Pülümür (Üçdam bucağı) - Tunceli

Z2011: Karsku
1928 K: Karsolar

  Doğan x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

1946 MYK: Gelemişkan [ Kürd gelîmişkan "fareliboğaz" ]

  Doğanpınar köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

1928 K: Pintige

  Efeağılı x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Warê Miri [ Zaza "bey yaylası" ]
1946 MYK: Varemiri

  Elmalı köy - Pülümür (Üçdam bucağı) - Tunceli

Z2011: Almeliye
1928 K: Elmalı
Zaza yerleşimi

  Göcenek köy - Pülümür - Tunceli

Z2011: Gocanage

  Gökçekonak x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Tasıniye
1530, 1928 T-Kar, K: Tahsini

  Göneli x - Pülümür - Tunceli

Z2011: Goneliye
1928 K: Göneli
■ Askeriye tarafından boşaltılarak tahrip edilmiştir. SN

  Hacılı köy - Pülümür - Tunceli

Z2011: Xaculiye
Erm: Xaçeli
1518 T: Hacılu

  Hasangazi köy - Pülümür (Balpayam bucağı) - Tunceli

1530 T-Kar: Hasankadı
■ Zazaca: Hesen-Qajiye; Çemişgezek Sancağı 1518 tahririnde Hasan Gazi. M.Tornêğeyali

  Kabadal köy - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

1928 K: Açireg [ Kürd avçirik "su kanalı" ]

  Kabayel mz - Pülümür (Üçdam bucağı) - Tunceli

1928 K: Fem

  Kadısırtı x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Karsku
1946 MYK: Karsikan [ Kürd ]

  Kalıntaş x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

1928 K: Markezan
1530 T-Kar: Merkezvank?

  Kangallı köy - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

1928 K: Murdıfan
■ Mezraları: Murdıf ve Alikaraman M.Tornêğeyali

  Karagöl mz - Pülümür (Balpayam bucağı) - Tunceli

  Karagöz x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

1946 MYK: Kürk
1928 K: Gürk [ Zaza gurk ]

  Kayırlar x - Pülümür (Balpayam bucağı) - Tunceli

Z2011: Qayire

  Kaymaztepe x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Meçiye
1530, 1928 T-Kar, K: Meçi [ Erm méçi "içeriköy" ]

  Kırdım köy - Pülümür (Üçdam bucağı) - Tunceli

Z2011: Qırdım

  Kırklar x - Pülümür (Balpayam bucağı) - Tunceli

Z2011: Pêrgıniye
1960 DİE: Yelekli
1928, 1946 K, MYK: Pergini
1530 T-Kar: Pergiri [ Erm pergri "şenlik" ]

  Kırkmeşe köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

Z2010: Gobirge
1928 K: Göbürge

  Kırmızıköprü köy - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Pırdosur [ Zaza "kızılköprü" ]
1928 K: Mezra
■ Eskiden Dereboyu (Danzik) köyünde olan bucak merkezi 1970'li yıllarda Mezra köyüne taşındı ve Kırmızıköprü adı verildi. SN

  Kızılmescit x - Pülümür (Balpayam bucağı) - Tunceli

Z2011: Sorê [ Kürd "kızıl" ]

  Kocatepe köy - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

1530, 1928 T-Kar, K: Aşkireg [ Erm aştarag? "kule" ]
Alevi Zaza yerleşimi

  Kovuklu köy - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Harşiye
1530 T-Kar: Harsi [ Erm harsi "gelin/gelincik" ]

  Közlüce köy - Pülümür - Tunceli

1946 MYK: Zımak
1530, 1928 T-Kar, K: Zımag [ Erm dzımag "kuz yer, gölgelik" ]

  Kulantarlası köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

1960 DİE: Taşlık
1928 K: Çors [ Kürd/Zaza çors "abdal" ]
■ Belki Erm ç'ors `dört` sözcüğüyle ilgili olabilir. SN
■ Eski bir Ermeni yerleşimi olduğu için Ermenice ç'ors չորս "dört" sözcüğüyle ilgili olduğu düşünülebilir. "Mahalle, bölüm" anlamına gelmesi muhtemel. Karşılaştırın "Erba'a" (Tokat'ın ilçesi), Arapça arba'a اربعة "dört". asmen

  Kuzulca köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

K2010: Güzke

  Küllü mz - Pülümür (Üçdam bucağı) - Tunceli

Z2011: Çüliye
1928 K: Küllü

  Nohutlu x - Pülümür - Tunceli

Z2011: Nuxutliye
1530 T-Kar: Nohutlu

  Pülümür ilçe - Pülümür - Tunceli

Z2011: Kuziçan
1530 T-Kar: Pülümüri/Plumuri [ Erm Plurmôri? "bataktepe" ]
■ Zazaca Pılemuriye veya Pulemuriye (Pulêmuriye). M.Tornêğeyali
■ Zazaca Pulemuriye ''armut tepesi''. Pul: tepe, muri: armut. oen
■ Pülümür yöresindeki Zazacada "Pılemoriye" şeklinde telaffuz edilir. Kökü, Ermenice "böğürtlen tepesi" anlamına gelen "plur morri պլուր մոռի olabilir. asmen

  Sağlamtaş köy - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Çirıg
1530, 1928 T-Kar, K: Çirik [ Erm/Kürd çrig/çirik "derecik" ]
■ Eski köy 1990'larda boşaltılarak yeni yere taşınmıştır. SN

  Salkımözü köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

1928 K: Bırastik [ Zaza bırastige/bıraştige "düzce" ]
Alevi Zaza yerleşimi

  Salördek x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Saldax
1928 K: Salördek
1530 T-Kar: Salorik [ Erm "erikli" ]
■ Mezraları: Surege (Sürek), Gawrag, Kewul. SN

  Sarıbudak x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

1928 K: Baravyoncalık [ Zaza barava "sukenarı" ]

  Sarıgül köy - Pülümür - Tunceli

Z2011: Mezrakoyi [ Zaza "dağ mezrası" ]
■ Mezraları: Bakos, Harsuniye, Soxariye. SN

  Senek köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

1928 K: Şenak/Şének
Zaza yerleşimi
■ Zazaca Şêneke; Alevi Zaza yerleşimi; Balaban Aşireti köyü. M.Tornêğeyali

  Süleymanuşağı köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

Z2010: Mezra Sılêmanu
Zaza yerleşimi (Balaban aşireti).
■ Adını Balaban aşiretinin Süleyman kolundan almıştır. asmen
■ Mezreleri (Zazaca ve Türkçe): Mazra (Mezre), Miandonıke (Miyendünük/Heybeli), Dap (Dap), Bêxe (Beh), Mêrxanu (Merhan), Çalku (Çalıkan), Helel (Helel), Geçqıran (Keçikıran) ve Kosu (Köseler). Balaban köyü. Alevi ve Zaza yerleşimi. M.Tornêğeyali

  Şampaşakaraderbendi x - Pülümür (Üçdam bucağı) - Tunceli

1928 K: Şampaşakaraderbendi

  Turluk x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Qeymazu
1928 K: Kaymazan

  Turnadere köy - Pülümür - Tunceli

Z2011: Rêbet
1928 K: Ribat/Rabat
1530 T-Kar: Ribat-ı Kuzuçan [ Tr ribat "han, tekke" ]
■ Kuzuçan (belki Kızuçan?) Pülümür bölgesinin Osmanlı devrindeki idari adıdır. Rabat sözcüğü için Çemişgezek Ekindere maddesine bakınız. SN

  Uzunevler x - Pülümür (Kırmızıköprü bucağı) - Tunceli

Z2011: Pardiye
1928 K: Pardi [ Erm pardi "kavaklı" ]
Zaza yerleşimi
■ Eski Ermeni yerleşim yeri olmakla birlikte muhtemelen 19. yy'da boşaltılmıştır. Üzerinde Ermeni haçı olan bir mezartaşı mevcuttur. 1880 yillarinda Nazimiye'den Areyli (Areli) aşiretine mensup (Khal Ferat ocagi) zazalar yerleşmiştir. Karakelle

  Üçdam köy - Pülümür (Üçdam bucağı) - Tunceli

Z2011: Wustam
1928 K: Üçdam
1928 K: Eşil (idari bölge)
Alevi Zaza yerleşimi

  Ünveren köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

K2010: Muquf
1928 K: Mukuf

  Yarbaşı köy - Pülümür (Dağyolu bucağı) - Tunceli

1928 K: Yarbaşı
Eski adı: Gerişê [ Zaza "dağ" ]
Zaza yerleşimi
■ Zazaca Yarbaşiye. Mezreleri: Vıroz (Veroz), Temt, Güzku, Temto-Korek, Xanu, Thas, Biçin. M.Tornêğeyali

...................

Caner Canerik



21 Mayıs 1973, Pülümür, Tunceli doğumlu. Lise öğreniminin ardından ZKÜ ve Ankara Üniversitesinde öğrenim gördü ancak tamamlamadı. 1996 Yılından itibaren çeşitli ulusal televizyon kanalları ve gazetelerin haber merkezlerinde muhabirlik yaptı. Ağırlıklı olarak “Türkiye Mozaiği” olarak gördüğü, farklı etnik ve dinsel azınlıklara ilişkin görsel ve yazılı çalışmalarda bulundu. Çağdaş Gazeteciler Derneği üyesidir.

YÖNETMEN FİLMOGRAFİSİ
Dağ Çiçeği (Vilika Kowu) - 2015
26. Ankara Uluslararası Film Festivali, Ulusal Uzun Film Dalı, Finalist. 2015

YÖNETMENLİĞİNİ YAPTIĞI BELGESEL FİLMLER
Gülsosın - 2015 .... Belgesel,

Muhtar (Muxtar) - 2014 .... Belgesel, 01:20:00
9. SineMardin Mardin Film Festivali, Gösterim. 2014
5. Malatya Film Festivali, Gösterim Seçkisi. 2014
14. !f İstanbul Uluslararası Bağımsız Filmler Festivali, Ev Bölümü, Gösterim. 2015
5. İnsan Hakları İzmir Belgesel Günleri, Gösterim Seçkisi. 2014

Ot (Was) (Grass) - 2013
2. Vangölü Film Festivali, İnci Kefali Sinema Ödülleri, En İyi Belgesel Film Ödülü. 2013
International Premiere / Open Doc Fest London U.K. (21 Haziran 2013)
8. Mardin Uluslararası Film Festivali (31 Mayıs / 7 Haziran 2013)
3. Nar Film Festivali, Gösterim Seçkisi. 2013 (4 Mayıs 2013)
6. Documentarist İstanbul Belgesel Günleri. Türkiye Panorama Seçkisi. 2013 (1-6 Haziran 2013)
66. Cannes Film Festivali, Türkiye Standı, Gösterim. 2013
32. Uluslararası İstanbul Film Festivali, Türkiye Sineması, Belgeseller Bölümü Gösterim. 2013
32. Uluslararası İstanbul Film Festivali, Pera Müzesi, Gösterim. 11 Nisan 2013
32. Uluslararası İstanbul Film Festivali (İlk Gösterim) (11 Nisan 2013)
50. Antalya Altın Portakal Film Festivali, Belgesel Dalı, Finalist. 2013
2. Duhok Uluslararası Film Festivali, Irak, Gösterim. 2013
6. Documentar-Ist İstanbul Belgesel Günleri, Türkiye Panorama Bölümü, Gösterim. 2013
8. SineMardin Uluslararası Mardin Film Festivali, Belgesel Filmler Gösterim Seçkisi. 2013
46. SİYAD Türk Sineması Ödülleri, En İyi Belgesel Ödülü Adayı. 2013
64. Berlin Altın Ayı Film Festivali, Türkiye Standı, Gösterim. 2014

Nava - 2012
3. Nar Film Festivali, Gösterim Seçkisi. 2013

Phepuğun Sesi (Die Stimme des Phepug) - 2011
Nar Sanat 2. Film Festivali, Gösterim Seçkisi. 2012
7. Sinemardin Uluslararası Mardin Film Festivali, Belgesel Film Gösterim Seçkisi. 2012

Bertij (Güneşle Gelenler) - 2010
Belgeselin galası 4 Nisan 2010 Pazar günü 5. Dağ Filmleri Festivalinde gerçekleştirildi. Film gösterimi öncesi dia gösterisi ve yönetmenle kısa bir söyleşi gerçekleştirildi.
5. Dağ Filmleri Festivali, Ülkemizden Bölümü, Gösterim. 2010
12. Eskişehir Film Festivali, Hayatımız Belgesel Bölümü. 2010
12. Eskişehir Film Festivali, Belgeseller Bölümü, Gösterim. 2010
3. Documentar-Ist İstanbul Belgesel Günleri, SİYAD Yerli Belgesel Seçkisi. 2010
Munzur Belgesel Günleri, Gösterim. 2011
Diyarbakır Belgesel Film Günleri, Yarışma Dışı Gösterim Bölümü. 2011
Onat Kutlar Film Festivali, Gösterim. 2011

73. Millet - 2009
1. Dersim Uluslararası İnsan Hakları Film Festivali, Bizden Bölümü, Gösterim. 2011

Raa Hagi - 2009
Muya Şha - 2009

Bava (Düzgün) - 2009
3. Diyarbakır Film Günleri, Gösterim. 2009

Pirde Sur - 2008
11. Uluslararası Belgesel Film Festivali İstanbul Fransız Kültür Merkezi, gösterim. 18 Kasım 2008
11. Uluslararası 1001 Belgesel Film Festivali, Türkiye'den Belgesel Filmler. 2008
20. Ankara Uluslararası Film Festivali, Ulusal Belgesel Film, Gösterim. 2009
28. Uluslararası İstanbul Film Festivali, Gösterim. 2009
4. Dadaş Flim Festivali, Çevre ve İnsan Gerçeği Belgesel Bölümü, Gösterim. 2009
5. Dağ Filmleri Festivali, Ülkemizden Bölümü, Gösterim. 2010
2. Ege Belgesel Film Günleri, Gösterim Seçkisi. 2009

Dersimist - 2007
Pheti - 2007
Sayd - 2007
Sarının Üstü Düzgündür - 2006
Eyüp Sultan - 2006
Was - 2006
Gül-i Zare - 2006
Alaman Küreği - 2005

YÖNETMENLİĞİNİ YAPTIĞI KISA FİLMLER
Vilika Kowu - 2015
İki Balık, Dört Kişi - 2007
Masal - 2003
Savaş Oyunu - 1999

DİĞER FİLMOGRAFİSİ
Konak - 2000-2002 .... Kameraman, Belgesel
Ölüm Elbisesi - 2009 .... Kameraman, Belgesel
Berduşka - 2010 .... Kameraman, Kurgu, Belgesel




Kaynak
Caner Canerik
canercanerik.com
Canerik @ hotmail.com
    

    
https://www.google.com.tr/search?q=caner+canerik&ie=utf-8&oe=utf-8&gws_rd=cr&ei=DEzTVsOYBMK8swH90oC4Bw#q=caner+canerik&tbm=vid&start=0


 
https://www.youtube.com/watch?v=FxutpiOphoI
  
  ..................................    

    
https://amongarmenianruins.wordpress.com/tag/pulumur/    

    
................    

    

    
Pülümür (Pilemorê, old Boloramor) | christianity, village, place with historical importance, district, massacre


Bolomor or
Boloramor
( Armenian: Բոլորամոր ) was a small Armenian town at Mndzur district of Historical Armenia's Bardzr Hayk' ( Upper Armenia ) province. Name of Boloramor in Armenian language means "Foremother". At the start of 20th century the Bolomor city was inside of the Yerznka ( or Erzincan ) sanjak ( district ) of Karin ( or Erzurum ) province of Ottoman Empire. During the Armenian genocide fulfilled by Turks in 1915-1923 supposingly entire Armenian population of Bolomor and surrounding Armenian towns & villages was massacred or died during deathmarches towords Syrian desert. Since the 1920 Bolomor was renamed to Pülümür to alter the Turkish transcription. Now this is a District Capital in Tunceli Province of Turkey.

..................

Pülümür Tarihi,Cografyasi ve Köyleri http://metinkahraman.blogcu.com/pulumur-tarihi-cografyasi-ve-koyleri/688012…


  Tunceli ilinin tarihi M.Ö. 2200 ‘lerde yörede yaşadığı saptanan Saburrular’la (Hurriler) başlar.  Çemişgezek yakınlarında Pulur köyünde yapılan kazılarda Taş Devrinden Tunç Devrine kadar üç kültür katmanı bulunduğu saptanmıştır.  Yörenin ilk yazılı tarihi Keban gölü kurtarma çalışmaları esnasında elde edilen çivi yazılı tabletlerden anlaşılmış olup, bölgenin İşuva adıyla anıldığı görülmektedir.  Hitit’ lerin  hakimiyetini M.Ö. V. yy. Med ; M.Ö. V.-III. Yy. da Pers egemenliği izlemiş, M.Ö. 332’de İskender tarafından feth edilmiştir

            Ancak Pülümür ilçesinin Kapadokya Krallığı döneminde kurulduğu sanılmaktadır.  Kapadokya krallığı M.S. 17 .yüzyılda Romalıların Bölgeye egemen olmasına kadar yaşamıştır.  Bu bölge Roma’lılarla Orta Asya kökenli Part’lar arasında savaşlara sahne olmuştur.  M.S. 395’de Roma İmparatorluğunun bölünmesinden 639’da Arap’ların eline geçinceye kadar Bizans hakimiyetinde kalmıştır.  Halife Hişam döneminde (724-743)  Tunceli ve yöresi Hazar Türklerinin saldırılarına uğradı.  Aslında Orta Doğu tarihinde Hazarlar 585 yılından evvel görülürler.  Anadolu zannedildiği gibi Malazgirt zaferinden sonra değil, çok önceden Türk kavimlerinin göçüne hedef oldu.  Hazar’ların Bizans ve Arap’larla yakın ilişkileri olmuştur.
 
            683-686’da Kafkasları aşıp Anadolu’ya giren Hazar akını Doğu Anadolu'da yerleşim göstermiş, 693’de Bizanslarla beraber Abbasilere karşı çarpışmış, bu çarpışmalar 737’de Hazar Kağanının Mervan’ a yenilerek, İslamiyeti kabullenene dek sürmüştür.  Hazarlar Bizans ordusu içerisinde yer almış, İmparator Heraklius kızını Hazar Kağanına vermiştir.
            Selçukluların 1071’de Anadolu’ya girişinden sonra Süleyman Şah Kumandasında Anadolu fethine katılan Mengücek Ahmet  Gazi, Erzincan esas olmak üzere Pülümür’ü de içine alan Tunceli Kuzey bölgelerinde Mengücek beyliğini kurdu.1228’de Anadolu Selçuklu Sultanı Alaattin Keykubat, Mengücekleri kendisine bağladı.  Horasan ve harzem yörelerinde Moğol baskısının artışı bölgedeki Türk kavimlerini batıya yöneltiyordu.  Bu sırada Celalettin Harzem Şah Ahlat’ı alması üzerine Ahlat beyi Alaattin Keykubat’tan haklarının korunmasını istedi.  Erzincan’ın Yassıçimen yöresinde yapılan savaşta Celalettin Harzem Şah yenildi.  Yanındaki Erzurum beyi tutsak oldu.  Alaattin Keykubat ülkenin doğu sınırlarını güçlendirmek amacıyla Harzem' lilerin sınır boylarına yerleştirdi. 
Anadolu Selçukluları 1243’de Moğollara yenilip, 1318’de de  ortadan kalktığında Anadolu' da bir çok beylikler kuruldu.  XIII. yy. da Doğu Anadolu’ya göçmüş olan Akkoyunlular  Tur Ali bey tarafından bir birlik oluşturdular.  Diyarbakır Merkez olmak üzere Erzincan’a kadar uzanan tüm Tunceli yöresini de içine alan geniş alanda hakimiyet kurdular.
             Tunceli’nin pek çok yöresinde koyun, kuzu isimli köyler; mezar başlarında koyun figürleri mevcuttur.
            Pülümür’ün yakın zamana kadar “Kuzucan” ismini taşıması Akkoyunlu Devletinden gelme yerleşim yeri olması açısından dikkati çeker.
Akkoyunlular Uzun Hasan döneminde en düzenli ve güçlü devlet düzenine kavuştular.  Öyle ki Osmanlı Devletiyle karşı karşıya geldiler.  1473 Otlukbeli savaşı Uzun Hasan’ın yenilgisiyle sonuçlanınca, Akkoyunlu etkinliği azaldı.
            1508 de Şah İsmail Safevi’nin Akkoyunluları ortadan kaldırarak Doğu Anadolu' da kurduğu etkinlik 1514 ‘de Yavuz Sultan Selim’e Çaldıran savaşında yenilmesine kadar sürdü.
            Tunceli’nin etrafını duvar gibi saran dağlar ve sarp arazi tarihin çeşitli devirlerinde yörede kurulan devletlerin hiç birine tam olarak egemenlik tanımadı ve bu devletlerde bu sarp topraklarla daha fazla uğraşmadılar.  Bu da yörenin diger toplumlara  kapalı kalmasına yol açtı.               
            Osmanlı döneminde Kuzucan (Pülümür) 1847 yılında Erzurum Vilayetinin Erzincan sancağına bağlı bir ilçe olarak görünür.  1914 de Birinci Dünya Savaşına giren Osmanlı Devleti, özellikle Doğu cephesinde büyük sıkıntılarla karşılaştı.  İçerde Ermeni komitecilerin hareketi de hız kazandı.  1916 yılında Rus ordusu Erzincan önlerinde ve Pülümür’ün kuzeyindeydi.   Pülümür ve yörede oluşturulan milis kuvvetleri ile kısmen çarpışmalar olduysa da Şubat 1917'  de Sovyet hükümetinin kurulması ile Erzincan’da anlaşma yapıldı ve 17 Aralık 1917 de Rus ordusu Pülümür dağlarından çekildi.17 Aralık günü ilçenin kurtuluş günü olarak kutlanmaktadır.
             Pülümür Cumhuriyet döneminde 1936 yılına kadar Erzincan’a bağlı İlçe olarak kaldı ve 4 Ocak 1936 da  Tunceli adı ile kurulan İlin yedinci İlçesi olarak Tunceli vilayetine katıldı.
Pülümür, Tunceli İlinin Kuzeydoğusunda yeralan 1650 rakımlı şirin bir ilçedir. Tunceli İl merkezinin 67 km. Kuzeydoğusunda yer alan Pülümür’ün doğusunda Bingöl ve Kuzeyinde Erzincan İli ile  Güneyinde Tunceli İl’inin Nazimiye ve  Batısında Tunceli İl’inin Ovacık İlçesi bulunan İlçemiz Erzurum-Elazığ Devlet karayolu üzerinde yer almaktadır.
            İlçemizin kuzeyi Mercan dağları ile çevrilidir.  Bu sıra dağlar Pülümür’e doğru alçalır ve incelir.  Pülümür yolu üzerinde 2100 rakımlı Pülümür Geçitinden, Mutu Köprüsü’ne inen ve bu ilçeyi demir yoluna bağlayan mıh gediğine yol verir.  Arazinin hep dağlık olması nedeniyle, buralarda ekilecek, dikilecek yerler oldukça azdır.  İlçemizde, hayvancılık yapılmasına uygun otlakların bulunmasına rağmen, yeterince bu otlaklardan yararlanılmamaktadır.
 
Pülümür ilçesine bağlı merkez dahil, Balpayam, Dağyolu, Kırmızıköprü, ve Üçdam olmak üzere toplam beş bucağı bulunmaktadır. Köylerin geneli dağınık bir yerleşim yerine sahiptir. Bu nedenle köylere bağlı mezralar bulunmaktadır. Yerleşim yerlerinin dağınık olması nedeniyle kamu kurum ve kuruluşlarınca hizmet verilmesinde sıkıntı ve güçlüklerle karşılaşılmaktadır. İlçemiz köylerinde Kırmızıköprü Mezra köyüne bağlı Uzunevler Mezrasında ve Dağyolu bucağına bağlı Süleymanuşağı Köyünde Alçıtaşı Ocağı ; Balpayam bucağına bağlı Kırklar köyünde Krom Madeni; Bozağakaraderbent Köyünde Romatizma ağrılarına , kadın hastalıklarına,bel ve sırt ağrılarına iyi gelen Kaplıca bulunmakta; Kırmızıköprü Bucağına bağlı Karagöz köyünde krom madeni rezervi bulunmaktadır.Pülümür ilçesi  arazi yapısının dağınık ve dağlık olması nedeniyle geniş vadi ve yaylara sahip olduğundan dolayı, halkın % 80’ i arıcılık ve hayvancılıkla uğraşmaktadır.




Merkez Bucağına bağlı köyler:

1.      Ardıçlı
2.      Çağlayan
3.      Çobanyıldızı
4.      Göcenek
5.      Hacılı
6.      Zimak / Közlüce
7.      Nohutlu
8.      Rabat / Turnadere

Dest ( Balpayam) bucağına bağlı köyler:

1.      Ağaşenliği
2.      Altunhüseyin
3.      Bozağakaraderbend
4.      Hasangazi
5.      Kayırlar
6.      Kırklar
7.      Kızılmescit


Seteriye (Dağyolu) bucağına bağlı köyler:

1.      Qelecixe / Başkalecik
2.      Seteriye / Dağyolu Bucak Merkezi
3.      Dereköy
4.      Pintige / Doğanpınar
5.      Goburge / Kırkmeşe
6.      Cors / Kulantarlası
7.      Güzke / Kuzulca
8.      Birastige / Salkımözü
9.      Seneke / Senek
10.    Mazra Silemanu / Süleymanuşağı
11.    Mukuf / Ünveren
12.    Yarbaşı


Kırmızıköprü Bucağına Bağlı Köyler:
1.      Akdik
2.      Boğalı
3.      Pancilas / Çakirkaya
4.      Dağbek
5.      Danzige / Dereboyu
6.      Efeağılı
7.      Gökçekonak
8.      Kabadal
9.      Murdafan / Kangallı
10.    Karagöz
11.    Kaymaztepe
12.    Askirek / Kocatepe
13.    Harsi / Kovuklu
14.    Mezra-Bucak merkezi
15.    Cirik / Sağlamtaş
16.    Sarıgül

Ustam (Üçdam)  Bucağına Bağlı Köyler:

1.      Bardakçı
2.      Karsu / Derindere
3.      Almeliye / Elmalı
4.      Kırdım
5.      Şampaşakaraderbend
6.      Ustam / Üçdam-Bucak merkezi

             Pülümür İlçesine bağlı 49 köy,5 bucak ,308 mezra bulunmaktadır. Köylerden 19'u ve mezralardan 281'i baskı ,ekonomik, sosyal ve tabii afetler nedeniyle boşalmış olup, halen 30 köy ve 27 mezra dolu bulunmaktadır.


PÜLÜMÜR    


    Dersim merkezinin kuzeydoğusunda yer alan Pülümür; doğuda Kiğı (Bingöl) ilçesi, batısında Ovacık, güneyinde Nazımiye ve kuzeyinde Erzincan ile çevrilidir. 1505 km2'lik yüzölçümüne sahip olan İlçenin deniz seviyesinden yüksekliği 1650 m dir.

    İl merkezine 65 km uzaklıkta bulunan ilçeye Pülümür Vadisi ve Pülümür Çayı boyunca uzanan ve aynı zamanda Dersim Erzincan ili ile olan bağlantısını sağlayan karayolu üzerinden ulaşılır. Karayolu özellikle bahar ve yaz aylarında eşsiz doğa manzaralarına sahiptir.
2000 Yılı Nüfus Sayımı sonuçlarına göre İlçe merkezinin nüfusu 1893, köylerinin nüfusu 2170 kişi olup toplam nüfusu 4063'tür.

    Dağlık bir yapıya sahip olan Pülümür'de kışlar çok sert ve çetin geçmektedir.En yüksek noktası 3287 m. yüksekliğindeki Bağır Paşa Dağıdır. En önemli akarsuyu il merkezine kadar ulaşan Pülümür çayıdır. Ayrıca dağların zirvesinde Navgöl, Buyer Baba Gölü, Kırdım Köyü Gölleri ve Bağır Paşa Dağı krater gölleri bulunmaktadır.

    Pülümür, bulunduğu konumu itibariyle tarım yapmaya elverişli bir yapıya sahip olmadığından daha çok hayvancılıkla uğraşılan bir ilçedir. Geniş bir yayla alanına sahip olan Pülümür, hayvancılıkla uğraşanları ilkbahar ve yaz aylarında bu yaylalara çekmektedir. İlçe zengin bir bitki örtüsüne sahip olup arıcılık için çok elverişlidir. Üretilen ballar Pülümür Balı etiketiyle ambalajlanarak bütün Türkiye'de piyasaya arz edilmektedir. İlçe zengin bir krom madeni yatağına sahiptir. Ayrıca ilçede mermer, alçı taşı ve kaya tuzu çıkartılmaktadır. 

    Dersim-Pülümür Karayolu üzerinde yolun üst kısımlarında yer alan Gelin Odaları, Urartular döneminde burada yaşayan insanlar tarafından kayaların oyularak oda haline getirildiği ve bu odalarda yaşadıkları sanılmaktadır. Pülümür çayı üzerinde kurulu bulunan Hatun Köprüsünün yazılı bir bilgisi olmamasına karşın Selçuklular dönemine ait bir yapı olduğu tahmin edilmektedir. ilçede halk tarafından kutsal sayılan Büyük Çeşme, Büklü Dede Türbesi ve Derviş Gülabi Türbesi gibi önemli ziyaret yerleri bulunmaktadır.

    Pülümür Vadisi içerisinde akmakta olan Pülümür Suyu kenarında yer alan piknik alanları yaz aylarında yöre halkı tarafından günübirlik dinlenceler için tercih edilmektedir.
 

ZIYARET YERLERI :


DÜLDÜL AYAGI (Linga Duldil):

Pülümüre bir kilometre mesafede Pülümür-kirmiziköprü yolu üzerindedir.Halkin kurban kesip adak adadigi bir ziyaretgahtir.Pülümür Cayi kenarinda bulunan Düldül Ayagi serin rüzgari ve buz gibi suyuyla özellikle Persembe aksamlari halkin ziyaretine ugramaktadir.

BÜYÜK CESME (Heniye Pil):
Pülümüre 20 km uzakliktadir.Pülümür-erzinca karayolunun sol üst tarafinda senek köyünün bir dagin doruguna yakin bir yerde bulunan Büyük Cesmede en dikkat ceken sey buz gibi suyun oluk oluk akmasi ve manzarasidir.Türbese vardir.derdi ,dilegi olanlar niyaz ve kurbanlariyla bu ziyaretgaha gelerek kurban keser ve dagitir,dua ederler.

BÜKLÜ BABA (Bava Buq) TÜRBESI:
Doganpinar (Pintige) köyündedir.Baba Buq dede olup cocugu olmayanlar,cocugu olupta ölenler,derdi dilegi olan herkes tarafindan ziyaret edilen bir ziyaretgahtir.Burada kurban ve adaklar kesilir ve niyazlar dagitilir.Türbesi bulunmaktadir.

DERVIS BABA (Dewres Bava) TÜRBESI:
erzincan-erzurum karayolu üzerinde bulunan Süleymanusagi köyünde bulunmaktadir.Önemli bir ziyaretgah olan bu türbenin etrafi yigma tas duvarla örülü 40-50 m2 lik bir yerdir.Duvarlari 1-1.5 m yüksekliginde olup kapisinin sol ve sag tarafinda iki adat koc heykeli bulunmaktadir.Kapinin solundaki kocun ayaginda cömertligin simgesi bir ibrik,kalcasi üzerinde bir kilic motifi yer almaktadir.Sagdaki kocun ön ayaginda bir kilic ve kama motifi,,sag ayaginda bitki motifi görülmektedir.
 
GÖRMEK ISTEYECEGINIZ YERLER :
 
1.HANIM KÖPRÜSÜ(Pirde Xanime)

Pülümüre 3 km uzaklikta ve Pülümür-Kirmizi köprü arsinda bulunmaktadir.Yapilis tarihi tam olarak bilinmemektedir.
Rivayete göre;varlikli bir hanim tarafindan Pülümür Cayi üzerinde ulasimi saglamak icin yapildigi söylenmektedir.Bu hanim tarafindan bir gecis yeri yapilmasi planlanmis ve köprünün yapimi icin bir usta görevlendirilmistir.Bu ustaya yapiminda kullanilacak taslar Tercan dan getirtilmistir.Kullanilacak tasin miktarinin belirlenmesi ve eksiksiz,fazlasiz tamamlamasi durumunda kendisiyle evlenecegi söylenmistir.Usta ne bir eksik nede fazla tas kullanmamis ve bu hanimla evlenmistir.

2.GELIN ODALARI VE MAGARALARI:

Ilce merkezine 3 km uzaklikta ve Hanim Köprüsü yakinindadir.Urartular tarafindan yapilmis olan oyma kayalardir.Icinde bir kral veya bey tahti ve tutsaklarin cezalandirildigi zindanin oldugu ,kayalarin oyularak cok derinlere oyma merdivenlerle caya ulastigi ,su alindigi gizli bir gecit vardir.

3.AGLAYAN KAYALAR:

Pülümür-Tunceli yolu üzerinde Hilbes Köprüsü civarinda bulunan bu kayanin her tarafindan sular adeta bir yagmur gibi asagi akmaktadir.Kisin asiri soguktan Aglayan Kayalar donar ve buz sutunlar meydana getirirler.

4.BUZ MAGARASI:
Dereboyu (Danzik) köyünün yakininda bulunur.Oval seklindeki kapidan girilir ve on iki bölümden olusmaktadirlar.Tavanindan tabana dogru buz sarkiclari bulunmakta ve yaz kis buzla kaplidir.yöredeki insanlar tarafindan soguk hava deposu olarak kullanilmaktadir.

5.KAR TÜNELLERI:
1968 yilinda yapilmis olan bu tüneller Pülümür-Tunceli karayolu üzerinde ve 26 adettir.Cig düsmelerine karsi yapilmistir.
6.BAGIR PASA DAGI VE KRATER GÖLÜ (KOYE BAGIRE)
3200 m yüksekliginde olan bu dag ve tepesinde bulunan krater gölü essiz bir manzaraya sahiptir.Aleviler tarafindan kutsal sayilmakta ve adak ve kurbanlar kesilmektedir.Yaz ve kis devamli kari eksik olmaz.Araba ile ulasim mümkündür.

Genel
Aleviler Ve Ermeniler 
Ani
Aleviler Ve Ermeniler

Babam Pülümür kökenli. Topraklarını terk edip soykırım döneminde Rusya’ya göç ettiklerini, bir süre sonra Rus askerleri eşliğinde yine Pülümür'e yakın yerlere yerleştirildiklerini annem hep anlatır, ben yorulmaksızın dinlerim. 
Yerleştikleri yer alevi köyü ve 10 dakika uzakta bir köyde de kilisede mevcut köy isimleri Ermenice. Köyler ağalar tarafından yönetiliyor anne tarafım Kürt Alevisi fakat anneannem Ermeni yetimi. Yine bir ağa tarafından büyütülüp kendisi gibi bir yetimle evlendiriliyor memleketinden uzağa gelin gidiyor. Köyde Ermeni komşuları bir baba oğul yaşıyormuş, bir süre sonra baba ve oğlunu ağa öldürüyor. Bunlar kalanlar, zaten herkes yerini yurdunu bırakıp gitmiş. Evlerini kendi köylülerinden birilerine veriyor. Evler boşaltılmış, boşalan evlere köylüler yerleştiriliyor. Onu bırakın kilise taşları yıkılıp ahırlara yerleştirilmiş, o güzelim işlemeler, halen duruyor oralarda. Anneannem halıya bir Ermeni genci saklayarak kurtardığını da anlatır. Sonraki yıllarda anneannem öldükten sonra da bu aile dayımın ölümüne kadar gelip giderlermiş. Sonra da göçlerle ilişkiler kopmuş. 
Anneannem tam bir Alevi gibi yetiştirilmiş, bunun gibi olaylar çok. Ayrıca baba tarafım küplerle altınları olan bir aile. Gömdükleri altınları bir daha bulamamışlar, bu kez dışarıdan gelenler tarafından eşyaları, altınları çalınmış. Babamın dedesi o bölgeye yerleştirildiğinde küplerle altınları varmış soyulmuşlar. Bizim yaşadığımız bölgede birçok Ermeni aile Alevileşmiş, bunun örneklerini ben çok görüyorum. Bu iki kültür arasında çok benzerlikler de var birbirlerine çok yardım edenlerde olmuş. Az da olsa hainler de çıkmış, benim duyduğuma göre Ermenilere saldıran Aleviler varsa bunun başını ağalar çekiyor. Ayrıca ailemin köyüne yakin bir Sünni köy var adi Ermenice, fakat köyde bir Alevi yok.  O Türklerin nerden geldiğinde bilinmiyor. tamamı Sünni. Bu konuda Ermeni din adamlarının elinde bilgiler de var fakat bu konuda sessiz kalmayı tercih ediyorlar. Halen insanlar yaşadıkları korkuyla yaşıyorlar. Hep büyüklerimiz ve din adamları tarafından uyarılıyoruz.
Bir gün gerçekleri rahatça konuşabilme umuduyla. 
Ani 
aniyaseyan@hotmail.com

‘Dersim 38’ Ermenileri hedef alarak başladı





Citation:
Arkeoloji ve Etnogrofi Enstitüsü’nden Hranush Kharatyan, 1915 Soykırımı ve 1938 katliamının Dersim’de Ermeniler için ne anlama geldiğini anlattı.



Ermenilerin Müslümanlaştırılma sürecinin diğer bölgelerden farklı olarak yaşandığı yerlerden biri de Dersim. 1915’in ardından yaşanan 1938 katliamı Dersim’in sosyal ve demografik yapısını altüst etti. Konferansın en önemli oturumlarından biri de Dersim oturumuydu.  Arkeoloji ve Etnogrofi Enstitüsü’nden Hranush Kharatyan,  1915 Soykırımı ve 1938 katliamının Dersim’de Ermeniler için ne anlama geldiğini anlattı. Dersim’in coğrafi özelliklerinin, sarp dağlarının, 1915’te Ermenilerin kurtulması için en önemli faktör olduğunu söyleyen Kharatryan, Dersim’de Ermenileri kurtaran Kürt aşiretleri olduğunu da belirtti. Kharatryan, 1938 katliamında önce Ermenilere saldırıldığına dikkat çekti.
Agos’a konuşan Kharatryan, 1915 sürecinde ve sonrasında Dersim’in düzlük platolarında çok önemli Ermeni kırımları yaşandığını ancak özellikle Kutu Dere vadisinden Demenan gibi aşiretlerin yardımıyla binlerce Ermeni’nin Kars üzerinden Ermenistan’a gitmelerinin sağlandığını belirtti.  
Dersim’in dağlık coğrafyasının önemine dikkat çeken Kharatryan, “Erzincan ile Dersim arasında çok sayıda Ermeni katledildi. Dersim’de de ciddi tehlikeler vardı. Ama dağlık bölgede yaşayanlar oldukça korunaklıydı. Düşünün, Pülümür Vadisi’nde Vartenik köyünün 1915’te yaşananlardan haberi bile olmadı. Ve bunun gibi pek çok köy vardı Dersim’de…” dedi.




‘38 manastır bombalandı’


1915’ten sağ kurtulan Dersimli Ermenilerin 1938’e kadar dinlerini ve kimliklerini koruduğunu belirten Kharatryan, 1938 katlimanın Surp Garabet Manastırı’nın bombalanması ile başladığını ve Ermenilerin de hedef alındığını söyledi. “Manastırın bombalanmasından sonra katliamların başlayacağı anlaşıldı. Bazı bölgelerde Ermeniler Alevi olduklarını ilan etmeye başladılar. Nazimiye’de Ermeniler böyle yaptı ancak 38 katliamı başlayınca zaten Ermeni mi Alevi mi hiçbir anlamı kalmadı.
Ermeni araştırmacılarının yaptıkları çalışmaları referans gösteren Kharatryan, şöyle konuştu; “Tanıklara göre Ermeni Alevi ayrımı yapılmadı ama genel kanaat öncelikle Ermenilerin hedef alındığıydı. 1915’te sağ kalan Vartenik köyü tamamen yok edildi. 1938’den sonra bütün Ermeniler Alevileşti. 1944’ten sonra hayatta kalanlar, gençler, aileleri olmasa da tek başlarına kendi köylerine döndüler. Ve artık hepsi Alevi olarak yaşadılar. Ermeni kelimesinden dahi korkar oldular. Pek çok Ermeni köyü aşiretlerin parçası haline geldiler. Aile içlerinde Ermenice konuşmak bile yasaklandı. Hatta çocuklar genellikle ebeveynlerinin Ermenice bilip bilmediğinden bile haberdar olamadılar. Aileler,  çocukların yanında Ermenice konuşmamaya gayret ediyorlardı.”


‘Alevilik de bela oldu’


Dersim’den kaçmak zorunda kalanlar için Ermeni ve Alevi kimliklerinin ikisinin de ‘aşağılık’ bir durum olduğunu belirten Kharatryan, “İnsanlar fark etti ki artık Alevilik de Ermenilik de belalı bir şey.  İnsanlar gittikleri yerlerde köklerine dair hiçbir şey söylemediler. Genellikle ‘Dersimliyim’ ifadesini kullandılar. Böyle bir kimlik inşâ etmeye başladılar. Bu süreçte, aşiret bağları koptu. Hatta köylerine geri dönenlerin toprakları ile ilgili çatışmalar bile yaşanmaya başladı” dedi. 
Kharatryan , “Dersim’de Ermenilerin kitlesel olarak kurtulduklarını söylemek çok zor. Kurtuluş hikayeleri bireysel hikâyelerdir” dedi. Pek çok bölgede askerlerin Alevileri Ermenilerin katledilmesinde kullandıklarını tanıklıklara dayanarak anlatan Kharatryan, şöyle konuştu: “Alevilere silah doğrultup Ermenileri öldürülmelerini istediler. Bunu bana anlatan kişi dedesinin bu şekilde öldürüldüğünü söylüyordu. Buna tepki gösterenler de vardı.  ‘Yarın size de aynı şeyi yapacaklar’ diyorlardı. Aleviler, komşusu olduğu Ermenileri kurtardılar ama bütün mal varlıklarına sahip oldular. Aynı durum 1895-96 döneminde yaşanmıştır.  Avrupalı araştırmacılar bunları böyle yorumladı. Kürtlerin politik ve dinsel sebepleri vardı ama Alevilerin böyle sebepleri yoktu.”




UYGAR GÜLTEKİN


Revenir en haut
sarkis_sakoyan


Hors ligne

Inscrit le: 25 Fév 2016
Messages: 2
Point(s): 3
Moyenne de points: 1,50

MessagePosté le: Lun 29 Fév 2016 - 22:22
MessageSujet du message: Pülümür Dersim Bilgisi Olanlar Yardım
Répondre en citant

sireli vahe şınorhakalutyun . ben bunların hepsini daha önce internette okudum ve ani yaseyan a da mail attım ilk mailime cevap verdi ancak ikincisinden geri dönüş alamadım. sevan nişanyanın etimolojik haritasında köyüm için meçiye yani içeriköy diyor ermenice .benim çok şüphelerim var zaten ailem ile ilgili ancak işler çok karışık . nasıl bir kaynak bulabilirm biliyor musun ? merak edersen sana da bazı şeyler anlatabilirm şüphelerimle alakalı. istanbula gitsem orada soyumu araştırabileceğim birileri veya bir yer bulabilir miyim ? emeğin için çok teşekkür ederim hepsini okumuş olduğum halde tekrar tekrar okudum . pari kişer
_________________
YES HAY EM


Revenir en haut
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 242
Point(s): 37 914
Moyenne de points: 3,10

MessagePosté le: Jeu 10 Mar 2016 - 05:15
MessageSujet du message: Pülümür Dersim Bilgisi Olanlar Yardım
Répondre en citant

Kevork Halacyan'in "Dersim ermenileri, yerlesim yerleri" (ermenice) kitabinda az da olsa açiklamalar var.
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
zeremare


Hors ligne

Inscrit le: 17 Avr 2016
Messages: 1
Point(s): 1
Moyenne de points: 1,00

MessagePosté le: Dim 17 Avr 2016 - 06:20
MessageSujet du message: Re: Pülümür Dersim Bilgisi Olanlar Yardım
Répondre en citant

Ben de Pülümürlüyüm babaannemin annesi ve anneannemin anneannesi Hay ama kimlerden olduklarını bilmiyorum 🙊



sarkis_sakoyan a écrit:
Parev , ben Pülümürlüyüm ankarada yaşıyorum . Hay olduğumu çok geç öğrendim, ancak aile büyüklerimiz hep öldü, akrabalarımız ise , olmadıkları halde kendilerini sunni türk olarak tanıtıyorlar . onlara eskileri ve soyumuzu sorduğumda anlatmıyorlar .
pülümür ermenileri hakkında bilgisi olanlar ile muhakkak görüşmem gerek . güvenlik için endişelenenler ile mümkün olduğunca anonim konuşabiliriz , yeter ki bana geçmişizi anlatacak birileri çıksın . merak edenler için meçiden sakolardanım
Amerika'da yaşayan mazgirtli bir hay ile tanıştım internetten adamın babası benim dedemi ve köyümüzü tanıyordu ama çok yaşlı ve ondan da çok şey öğrenemedim .

Lütfen yardım !!


Revenir en haut
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 242
Point(s): 37 914
Moyenne de points: 3,10

MessagePosté le: Lun 18 Avr 2016 - 03:21
MessageSujet du message: Pülümür Dersim Bilgisi Olanlar Yardım
Répondre en citant

Parev zeremare, resim veya isim var mi?
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 242
Point(s): 37 914
Moyenne de points: 3,10

MessagePosté le: Sam 29 Oct 2016 - 05:00
MessageSujet du message: Pülümür Dersim Bilgisi Olanlar Yardım
Répondre en citant

PÜLÜMÜR’DE ERMENİLER VE KAYBOLAN KÜLTÜREL MİRASI

16/04/2016
ArmenianArmeniansÇarsancakDersimDersim ErmenileriDersim Hay-DerDersim Köy AdlarıDersimli Ermeniler İnanç ve Soyal Yardımlaşma DerneğiErmeni KilisesiPertagPülümürԴերսիմՀայՀայկական ԵկեղեցիՏէրսիմի Հայոց Միութիւն



 



George Aghjayan


Pülümür (Polormer) bölgesi Ermeniler tarafından Plormer, Polor mori, Palumer ve Osmanlı idaresi bölgesi olan Kuzican adları ile bilinmekteydi. Pülümür Kuzeybatı’da Erzincan (Erzinga), Kuzeydoğu’da Erzurum (Garin), Güneydoğu’da Kiğı (Kughi) ve Güneybatı’da Dersim ile çevrelenmiş bir bölgedir. 1915 Ermeni Soykırımı’na değin Pülümür’ü çevreleyen bu bölgelerde önemli miktarda Ermeni nüfusu yaşamaktaydı. Ancak, Ermeni kaynaklarında Pülümür (Polormer) hakkında pek az bilgi bulunmaktadır.
Bölgenin tarihsel adı Mananaghi. Hem bölge ve hem de merkezi kasaba için kullanılan Pülümür (Polormer) adı, Ermenice bölgede bol miktarda bulunan böğürtlen meyvesinden gelmektedir. Kasaba Pülümür çayı kıyısında bol miktarda ceviz ve meşe ağacının bulunduğu bir çanak içinde yerleşik bulunmaktadır. Ermeni kaynaklarındaki tasvirlerde bölge kahir ekseriyetle bir cennet parçası olarak tasvir edilmektedir. Havası sağlıklı, iklimi ılımandır.
Civar dağlardan çağlayan sular ise soğuktu. Kırklar’da (Pergri) meşhur bir su çeşmesi bulunmaktaydı. Hasangazi ve Boghacha (Boğazkarederbent?)teki maden sularının cilt hastalıklarına iyi geldiğine inanılmaktaydı.
Koyun ve büyük baş hayvan da ayrıca boldu ve yerel ürünler arasında buğday, arpa, fasulye, kavun ve badem bulunmaktaydı. Pülümür (Polormer) ayrıca Ermenistan’ın başlıca tuz ihtiyacını sağlayan tuz kaynakları ile bilinmekteydi.
Bölgenin uzaklığı nedeniyle nüfus yerleşimi seyrekti. Eldeki sınırlı veriler Ermeni nüfusunda 16. yüzyıldan itibaren uzun erimli bir nüfus düşüşüne işaret etmektedir. Civar bölgelerdeki bir çok yerler de ayrıca İslamlaştırma ve Ermeni kültürel alanlarının imhasından benzer şekilde mustariptiler. 16. yüzyılda gayrı-Müslim olarak görünen bir çok köy 1800lere gelindiğinde artık bir Ermeni nüfusa sahip değildiler. Ferhadin (Çağlayan) ve Rabat (Turnadere) buna örnek olarak gösterilebilir.
Aşağıdaki tabloda Erzurum vilayet salnamelerine göre Kuzican bölgesinin erkek nüfus oranlarına dair bilgiler içermektedir:
 
KaynakHristiyan ErkekMüslüman Erkek
1871 [1288]1191      15.1%6705      84.9%
1872 [1289]741         11.2%5852      88.8%
1873 [1290]741         11.2%5853      88.8%

 
1871 ile 1872 yılları arasında bölgedeki köylerin sayısı 135 adetten 112’ye gerilemiş, bunu müteakip toplam erkek nüfus 7896’dan 6494’e inmiş; toplam hane sayısı ise 2206’dan 2410’a yükselmiştir. Dolayısıyla bu dönemde hane başına erkek nüfus oranı 3.6’dan 2.7’ye düşmüştür.
1890’lerde Fransız yazar Vital Cuinet Osmanlı İmparatorluğu’nun demografik çalışmasında hükümet kayıtlarını kullandı. Her ne kadar Cuinet’in bu çalışması sayısız yanlış ve eksikleri nedeniyle eleştirilmiş olsa da onun çalışması bilgilendirici niteliği münasebetiyle zikredilmeyi hakketmektedir. Cuinet Ermeni nüfusunu daha düşük göstermektedir: 408 Ermeni (13.2%) ve 2672 Müslüman (86.8%) olarak vermektedir. Pülümür kasabası için ise o şu rakamları vermektedir: 257 Ermeni (25.7%) ve 743 Müslüman (74.3%).
1914 yılına gelindiğinde Osmanlı hükümeti, Müslüman nüfus aynı kalırken, önemli bir oranda düşük Ermeni nüfusu rapor etmekteydi. Dolayısıyla, toplam Ermeni nüfusu 511 (4.2%) ve Müslümanlar 11755 (95.8%) olarak bildirilmekteydi.
Soykırımın arifesinde, Ermeni Patrikhanesi Ermeni nüfusu için bir sayım gerçekleştirdi. Bu tarihte sadece beş köyün Ermeni nüfusu barındırdığı bilinmekteydi ve bu köylerden birisinin kesin yerleşim bölgesi tartışmalıdır. Bu sayıma göre Ermeni nüfusu yaklaşık 100 hanede 1000 kişiden oluşmaktaydı.
Sayımın bu bölge için tam olmaması mümkündür. Dersim bölgesini gezen Kevork Halacyan hemen hemen 400’e yakın köy hakkında bilgi sağlamaktadır. O Patrikhane sayımında tespit edilemeyen İksor ve Harsi [Kovuklu] köylerindeki nüfusa dair de bilgiler vermektedir. Muhtemeledir ki bölgenin değişen idari sınırları  zamana bağlı olarak bu köylerin dahil edilmesi ile sonuçlanmış olabilir.
Ayrıca şunu da belirtmek gerekir ki Erzurum Salnamelerine [yıllıklarında] 1870 yılında bölgede faaliyet halinde olan 11 kilise kaydedilmekte iken 1915 yılı Ermeni kayıtlarında 4 kilise ve 1 manastır varlığından söz edilmektedir. Yine, Hallacyan örneğin Danzik’in [Dereboyu] köyünün doğusunda Surp Karasun Mangants [Kırk Şehitler] kilisesi gibi  harap halde olan kiliseleri kaydetmektedir.
Pülümür Ermenileri 1915 Mayıs’ın ayının sonlarına doğru katledildiler. Aşağıda 1915 yılında sıralanan beş köyün Ermeni nüfusu hakkında elimizde bulunan sınırlı bilgileri içermektedir.
 
Polormer, Plormer, Polor mori, Palumer [Pülümür]
39°29’10.47″K 39°53’54.04″D
Pülümür’ün merkezde 4 hanede 53 Ermeni bulunmaktaydı.  Pülümür çarşısındaki 12 dükkândan bazılarının sahipleri Ermenilerdi. Surp Asdvadzadzin kilisesi adında  Hazreti Meryem’e adanmış bir kilise vardı.
 
Dantsig, Danstek, Danzik, Tanzik [Dereboyu]
39°26’47.11″K  39°48’16.30″D
Danzik’in 16. yüzyıldan itibaren Ermenilerin meskun olduğu bir yerleşim alanı olduğu görülmektedir.  Burada Surp Asdvadzadzin adında bir kilise ve, Surp Tateos adında bir manastır mevcuttu. 1914’te Danzik’te 31 hanede 287 Ermeni yaşamaktaydı.
 
Gersnount, Gersunoud, Gersanout, Gersinut, Kersunut [Ardıçlı]
39°29’44.86″K 39°49’34.02″D
Gersnount 12 hanede 164 Ermeni yaşamaktaydı. Surp Sarkis adında bir kilise mevcuttu.
 
Pergri, Pergiri, Yelekli, Pergirin, Pergini [Kırklar]
39°28’5.75″K 40° 2’37.72″D
Pergri 1915’te bölgedeki en fazla Ermeninin yaşadığı kasaba idi. Yukarıda da belirtildiği üzere köy’de çok meşhur bir çeşme bulunuyordu. Pergri’de 37 hanede 358 Ermeni yaşamaktaydı. Surp Minas adında bir kilise bulunuyordu.
 
Aghayin Shenlik, Agha Shenlighi [Ağaşenlik]
39°22’36.45″K 40° 6’3.69″D
Altın Hüseyin köyü gibi Ağaşenlik köyünün Kiğı ya mı yoksa Pülümür’e mi bağlı olduğu noktasında belirsizlikler mevcuttur. Her iki köy birbirinden 5 kilometreden daha az bir mesafede bulunmaktadır. Ermeni kaynakları tutarlı bir şekilde Altın Hüseyin’i Kiğı’nın bir parçası olarak değerlendirmekte olduklarından ben de kapsam dışı tutuyorum. Ancak, Teotig Ağa Şenlik köyünü Pülümür’e dahil ettiği için ben de burada onu Pülümür içinde değerlendiriyorum. Ağa Şenlik köyünde 14 hanede 130 Ermeni yaşamaktaydı. Köyde kilise yoktu.
 
Kaynakça
Soukias (Fr.) Eprigian, Պատկերազարդ բնաշխարհիկ բառարան [Illustrated Dictionary of the Historic Homeland], Vol. 1, Venice, St Lazarus, 1903-5.
Kevork Halladjian, Տերսիմի հայերի ազգագրութիւնը [Ethnography of Dersim Armenians], in “Armenian Ethnography and Folklore”, Vol. 5, Yerevan, 1973.
Kemal H. Karpat, Ottoman Population, 1830-1914: Demographic and Social Characteristics. Madison, Wisconsin 1985.
Raymond H. Kévorkian, The Armenian Genocide: A Complete History, New York 2011.
Raymond H. Kévorkian and Paul B. Paboudjian, Les Arméniens dans l’Empire Ottoman à la veille du genocide, Paris, ARHIS, 1992.
Naci Okcu and Hasan Akdağ, Salname-i vilayet-i Erzurum (1287/1870-1288/1871-1289/1872-1290/1873): Erzurum il yıllığı, Erzurum 2010.
Teotig, Գողգոթա հայ հոգեւորականութեան եւ իր հօտին աղէտալի 1915 տարին [The Calvary of the Armenian Clergy and its Followers in 1915], New York, 1985.
Mehmet Ali Ünal, XVI. Yüzyılda Çemişgezek Sancağı, Ankara 1999.
İbrahim Yılmazçelik, XIX. Yüzyılın İkinci Yarısında Dersim Sancağı, Elaziğ 1999.
Dahiliye Vekâleti, Vilâyetler İdaresi Umum Müdürlüğü. 6, Tunceli Vilâyeti. Ankara 1959.
Vital Cuinet, La Turquie d’Asie, Vol. VI, Istanbul, 2001.
[Kaynak: George Aghjayan, “Pülümür’de Ermeniler ve Kaybolan Kültürel Mirası [i]Pülümür[/i],” der. Şükrü Aslan, (Ankara: Ütopya Yayınevi, 2016)]
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
Contenu Sponsorisé






MessagePosté le: Aujourd’hui à 09:13
MessageSujet du message: Pülümür Dersim Bilgisi Olanlar Yardım

Revenir en haut
Montrer les messages depuis:   
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Dersim Toutes les heures sont au format GMT + 1 Heure
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Page 1 sur 1
Sauter vers:  

 



Portail | Index | Créer un forum | Forum gratuit d’entraide | Annuaire des forums gratuits | Signaler une violation | Conditions générales d'utilisation
phpBB
Template by BMan1
Traduction par : phpBB-fr.com