Welcome Guest: S’enregistrer | Connexion
 
FAQ| Rechercher| Membres| Groupes
 
Arşakuni Ailesi ve Urfa’nın İlk Hıristiyan Ermeni Kralı 5. Apkar
 
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Armenian on web Index du Forum -> News et articles - Լուրեր, Յօդուածներ - Haber ve makaleler -> Revue de presse-Քաղուծ լուրեր-Yazılı mediadan (köşe yazıları)
Sujet précédent :: Sujet suivant  
Auteur Message
apans
Modérateur
Modérateur

Hors ligne

Inscrit le: 09 Juin 2007
Messages: 4 358
Point(s): 8 892
Moyenne de points: 2,04

MessagePosté le: Sam 4 Juin 2016 - 18:59
MessageSujet du message: Arşakuni Ailesi ve Urfa’nın İlk Hıristiyan Ermeni Kralı 5. Apkar
Répondre en citant

Arşakuni Ailesi ve Urfa’nın İlk Hıristiyan Ermeni Kralı 5. Apkar





Abgar/Ermeni parasinin ön yüzü

VARTANUŞ A. ÇERME
Sait çetinoglu

Ermenilenn doğuya kayan Hint-Avrupa menşeli Trako-Frig bir kavım oldu­ğunu Eski Çağ tarihçileri belirtmekledırler MÖ iki bin yılı başından itibaren do­ğuya sarkan bu kavim Fırat'ın yukan kol­lan ile Aras’ın boylarına yerleşmiş, daha sonra etrafa yayılmışlardır Arşakuni (Artaksiad) Krallığı olarak da bilinen Ermeniler. Hıristiyanlığın kabulüne kadar ta­mamen Ari halk kültürünü benimsemiş­lerdir.
M.Ö 190 yılında Araks bölgesinde krallığım ilan eden Ardavzt adına kurdu­ğu devletinin sınırlarını genişletme yolu­na başladı. Komşu bazı derebeyleri ve aşiret reislerine yönetiminde yer vererek onları ordu komutanlığı ve toprak sahip­liği vaadleri ile idaresi altına alabildi.

Kral Ardavazt Part Kralı Mıhırdad II ile yaptığı savaşla yenilip oğlu Tigran'ı Partlara bıraktı. Ermem Kralı Ardavazt MÖ: 95'le ölünce Part sarayında rehin obrak tutulan 2. Tigran bazı yerlere kar­şılık özgürlüğünü elde edip başkent Ardaksata (Adreşat. Erivan yalarımda) geldi ve hemen genişleme siyasetine girişli.

Tigran bölgedeki beyliklerin ve aşi­retlerin hemen hepsine hakim olmuş, gü­ney sınırınıMıdzbin, Nusaybin-Cizre hat­tına kadar uzatmıştı. Doğu sınırı da Rumiya gölüne kadar büyümüştü. Tigran bölgede kendi ismine izafeten iki büyük şehir tesis etmek istiyordu. Bunlardan bi­ri Tigranosert (eski Siirt civan) diğeri, Tigranokerta (Amid civarı). Başkenti de Tigranokerta'ya nakletmıştı. Bu esnada Arıadoluyu muhafaza kaygısına düşen Roma orduları Pontos Krah Mitridat'la büyük bir savaşa başlamışbrdı. Çok geç­meden Mılridat mağlup oldu ve Tigran'ın yanına kaçtı.

Tigran II etrafında bulunan irili ufak­lı bütün krallıkları ele geçirerek Sehinşah (krallar kralı) durumuna erişti. Partları yendi. Kuzey Mezopotamya Suriye ve Filistini Selcukoslardan aldı. Ova Kilikyasını işgal edip Kapadokya'ya yürüyerek Kayseri'yı ele geçirdi Buranın yerli hal­kından sanatcı ve tüccarlan Mardin-Diyarbakır arasında kurduğu yeni başkenti "Tigranokert' e yerleştirdi. Roma generali Lukullus Tigranokert'a (Diyarbakır) isti­kametinde ilerliyordu Fakat Tigran'ı ta­kip etmedi ve kuzeye yöneldi Kral Tigran'ın kardeşi Koris sorumluluğunda olan Midabin Nusaybin şehrini aldı. Kral Mitridat'ın kızını alan Ermeni Kralı Tig­ran II zamanı, Ermeni hükümetinin en kuvvetli zamanıdır. Büyük Tigran unva­nına sahip Kral Tigran, Lukullus'un dağı­nık kuvvetlerini perişan etmişti. Bunun üzerine Roma Lukullus'u azil ve yerine general Pompei'yi gönderdi. Roma ordu­sunun icraatı ve Partların durumundan şüphelenen Tigran Doğuda Pompei güç­lerine sığınır. Tigran öldükten sonra oğ­lu Ardavazt yerine geçmişti O da Roma ordusuna mağlup oldu. Yirminci yılda Ermeni halkının iradesiyle Arşam tahta geçer. Arşam, Apkarın babası. Ardaşez'in ağabeyi, Tigran'ın da oğludur (MÖ 3. yy.)

Artık Ermeni devleti Doğu ve Batıda­ki arazisinden bir kısmını kaybetmişti. Arşam'dan sonra krallık yapan oğlu Ap­kar zamanında merkez de Urfaya nakle­dildi. Bunun zamanında Hıristiyanlık ba­tıdan bölgeye doru ilerledi. Apkar da Hı­ristiyan oldu. Urfa, Nusaybin. Diyarba­kır. Mardin, Tel Ermen (Kızıltepe civarı. Üçüncü Tigranokerta) civarını elinde bu­lundurur ve bu bölgeye 'Ozervan' adı verilmişti. Hıristiyanlık ve Hıristiyanlar bunun himayesine sığınmışlardı.

Ozervan (Osrhorne) Bölgesi:

Bölgenin adı islamiyetten çok önce bölgede yaşayan Ermeniler tarafından verilmişıir. Çünkü Ermeniler iskan ettik­ten bölgelerin adlarına "van' ekini sürek­li kullanmışlardır. Erivan, Nahcivan. Marzuvan gibi... Ozervan da Büyük kral Tigran'ın kardeşi Arşamın oğlu Apkan V bölgeye kral atamansıyla adlandırılmıştı.

Büyük İskender istilası ile onu müte­akip bölgeyi içine alan Selefkoslar döne­mi Ozervan için gayet önemli olmuştur Ozervan'da çoğu önceden mevcut iskan mahalleri üzerinde yeniden tesis edilmiş olmakla birlikte izleyen yüzyıllardaki uygulamaları ile yine her bakımdan önem taşıyan birçok şehir de tarihin bu döneminde kurulmuştur.

Bu dönemde Grek ve Makedonya yurtlarından bu bölgelere göçmenler akın etmiş ve bunlar eski Grek adetlerine göre kurdukları ve bir kısmını eski yurtlarındaki mahallere nispetle isimlen­dirdikleri yeni Mezopotamya şehirlerin­de esas vatandaşlar olmuşlardır.

Edessa ismi buraya eski Makedonya başşehri Aigaia (şimdiki Vodena)'nun es­ki ismi Edessa’dan kaynaklanmaktadır.

Ünlü Ermeni tarihçi Horenli Moses. İsa'nın doğduğu sıralarda Ozervan kralı olan Apkar V'in Büyük Ermeni hükümdarı Tigran’ın ahfadından Avak Air (Bü­yük Adam) adında bir Ermeni olduğunu Grek ve diğerlerin, bu adı iyi telaffuz edemedikleri için onu Abgarios olarak tesmiye ettiklerini iddia eder. MO 132'de Ozervan krallığı kurulmuştur. Bu zamanda Mezopotamya Arşakunilerinin (Arsacid) elindeydi. Yine o tarihlerde beklenen büyük kurtarıcının, dünyayı, her yönden yayılan çoktanrıcılığın felaket­lerinden koruması bekleniyordu.

Tüm bu kehanet ve söylentiler Hayk ülkesine kadar da yayılmıştı.

Vaadedilmiş zamanların bereketiyle Tanrının yolladığı Yahudi ülkesinde or­taya çıkıp dönemi mucizeleriyle zengin­leştirirken, yabancıların Kudüs'e (onun­la) görüşmek için geldiklerini haber ver­diler. Bu amaçla Havari Betsaydalı Philıppe'e başvurmuşlardı. Eski tarih yazılarına göre bu Paganlar Ermeni kral Apkar'ın elçileriydi.

Kral Apkar babası Arşam'ın başkenti olan Nusaybin'i terk edip Ermeni krallık tahtını Mezopotamya'da Haikan Krallarına bağlı olan Urfa'ya taşımıştı.

Korkunç bir hastalık olan cüzzama yakalanan Apkar, Isa Mesih'in mucizevi şifa dağıttığını duymuştu. Elçileri aracılı­ğıyla onu davet eder iyileştirmesini rica eder. Aynı zamanda Isa Mesih'i ülkesinin liderleri ve din adamlarının elinden kur­tarmak üzere ülkesinde yaşamayı da tek­lif ediyordu. Çünkü onların kini ve düş­manlığı artık herkesin bildiği bir konuy­du. Bu elçilerin ziyareti Isa Mesih'in yu­muşak ve duygulu ruhunda derin bir et­ki yaratmıştı. Bu vesile ile havarileri Andre ve Philıppe'e şöyle demişti. "İnsan oğlunun zafer saati yaklaşıyor."

Kral Apkar'ın Ermeni elçileri. Büyük Iskender'in istilalarından sonra Mezopo­tamya, Suriye ve ön Asya'da kabul edi­len Yunanca da konuşmaktaydılar. Daha sonra Suriye Krallığını kuran l. Selcukius döneminde bu dil yerleşmişti.

O bölgeye elçiler Isa Merih'e acı çe­ken insanlıgın temsilcileri gibi görün­müşlerdi.

Gerçekte de bu görüşmeden iki gün sonra Isa Mesih haç üzerinde can ver­mekte ve olaylar bilindiği üzere süre gel­mekteydi.

Urfa Kralı Apkar elcisi Anane eliyle mektup yazar ve İsa Mesihten onu bir hastalıktan iyileştirmesini rica eder. Isa Mesih havari Tomas aracılığı ile Apkarin yanına gelemiyeceğini iletir, ama onun göğe çıkmasından sonra iyileştirmesi için bir havarisini gönderecektir.

Hz. Isanın göğe çıkmasından sonra havari Tatyos Mezopotamya ya gelir Kral Apkarı hastalıktan kurtarır. saray erkanı ile birlikte vaftiz eder. Böylece Apkar'ın bilgini sarayın Attes'ini piskopos takdis eder. Ve kendisine vekil tayin eder, Er­menistan'a Hıristiyanlıgı vaaze gider.

Böylece Kral Apkar ilk imanlı ilan edilir. Böylece Nerseh'e mektup yazarak Hıristiyanlara eziyet etmemesini ve bu dini kabul etmelerini ister.

Mektuplarına cevabını alamadan M S. 25'le ölür MS 38'de bölgede Hıristiyan­lığın yayılmaya başlaması, yine M.S. 199'da bölgenin Roma eyaleti haline gel­mesi izlemiştir.
M.S. 301'de Hıristiyanlık Ermenistanda resmi devlet dini olarak kabul edilmiştir.

M.S. 328‘de de Roma'nın resmi dini olmuştur.

M S 428'de bir Efes Konsili Nasturiler ve Suryaniler resmi kiliseden atılmışlardır. Ermenilerde kutsal yerlere sivil ad­lar verilmemesine rağmen, Hıristiyanlığı ilk kabul eden kral ve Ermem Apostolik (resuli) kilisesi tarafından aziz ilan edilen Edensa (Urfa) Ermeni Kralı Apkar V'in adı kiliselere verilmiş, ailelere soyadı ve çocuklara ad olarak verilmiştir.

Günümüze kadar süren bu gelenek bugün Ermenistanın banknotu üzerine bir yüzü Mkrdum Hovnatanyan'ın 1836 tarihli kutsal resmi esas alınarak hazırlan­mış olup banknotun diğer yüzünde İsa Mesih'in havarilerinden Tateosun üzerin­de Mesih'in sureti olan resmi Kral Apkar'a sunması ve kralın iyileşmesi yer almakta­dır.

"Bugün Ermenistan Merkez Bankası (EMB)-üzerinde Ermeni Kralı Abgar V'in resmi yer alan 100 000 dramlık banknot basmıştır. Bir basın toplantısı düzenleyen MB Kurulu üyesi Vakhtang Abrahamyan, iktisadi üniteler arasında gerçekleştirilen dövizli işlemleri azaltmak amacıyla, 100 000 dram değerinde banknot basıldığını açıkladı. Bilindiği gibi tedavüldeki en bü­ yük değerdeki banknot olan 50 000 dramla, nakit işlemlerin % 7'si gerçekleştirilmekte. 100 000 dramlık banknot­larla nakit işlemlerin % 3'nün gerçekleş­tirilmesi öngörülmekte.

Abrahamyan tarafından yapılan açıklamada, banknot üzerinde, Hıristi­yanlığı ilk kabul eden kral ve Ermeni Apostolik Kilisesi tarafından aziz ilan edilen Edessa (Urfa) Ermeni Kralı Abgar V'in resmi bulunmakla. Resim Mkrtum Hovnatanyan'ın 1836 tarihli kutsal res­mi esas alınarak hazırlanmış olup, bank­notun dîger yüzünde ise Mesih'in hava­rilerinden Tadevos’un üzerinde Mesihin sureti olan resmi Kral Abgar’a sunması ve kralın iyleşmesi yer almakta."

abgar para arka kopya.jpg görüntüleniyor





Abgar/Ermeni parasinin arka yüzü

Kaynaklar.
1. Dr. M. Laver. Des Moses von Chorene Geschichte Gross-Armcniens, 1869
2. Mgr. J.B. Asgıan. Kosrovitouhte La Vierge İstanbul 1909
3. Tavit Khaçgonts, Ermeni Tarihi, İstan­bul 1909
4. K. Emıroglu. S. Aydın. S. Unsal. O. Özel Mardin Aşiret Cemaat Devlet İstanbul 2000
5. Fikret Işıkan, Urfa Bölgesi Tarihi İstan­bul 1960
6. Selahaddin Mıhotulı, Arya Uygarlıkla­rından Kürdlere. İstanbul 1992
7. Gıuseppe Cappelletti. L’Armenia Fırenze 1841

Kaynakça : Mama Syria. / Sait çetonoglu...


Revenir en haut
Publicité






MessagePosté le: Sam 4 Juin 2016 - 18:59
MessageSujet du message: Publicité

PublicitéSupprimer les publicités ?
Revenir en haut
Montrer les messages depuis:   
Armenian on web Index du Forum -> News et articles - Լուրեր, Յօդուածներ - Haber ve makaleler -> Revue de presse-Քաղուծ լուրեր-Yazılı mediadan (köşe yazıları) Toutes les heures sont au format GMT + 1 Heure
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Page 1 sur 1
Sauter vers:  

 



Portail | Index | Créer un forum | Forum gratuit d’entraide | Annuaire des forums gratuits | Signaler une violation | Conditions générales d'utilisation
phpBB
Template by BMan1
Traduction par : phpBB-fr.com