Welcome Guest: S’enregistrer | Connexion
 
FAQ| Rechercher| Membres| Groupes
 
Garin (Erzurum) Miyapan Surp Asdvadzadzin Kilisesi - Կարնոյ Միաբան Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի
 
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Les églises de l'Arménie Occidentale
Sujet précédent :: Sujet suivant  
Auteur Message
IRA
V.I.P.
V.I.P.

Hors ligne

Inscrit le: 03 Nov 2013
Messages: 483
Point(s): 1 322
Moyenne de points: 2,74

MessagePosté le: Lun 1 Fév 2016 - 23:36
MessageSujet du message: Garin (Erzurum) Miyapan Surp Asdvadzadzin Kilisesi - Կարնոյ Միաբան Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի
Répondre en citant

Garin (Erzurum) Miyapan Surp Asdvadzadzin Kilisesi - Կարնոյ Միաբան Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի



Garin Miyapan Surp Asdvadzadzin Kilisesi
Կարնոյ Միաբան Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի
Garin/Erzurum Surp Asdvadzadzin Katedrali, 1838 ve 1844 yılları arasında, şehrin kuzeyinde, Veri Jam (Yukarı Kilise) ve Vari Jam (Aşağı Kilise) adlarıyla bilinen ve o dönemde yıkılmaya yüz tutmuş durumda olan iki kilisenin yerine inşa edilmiştir; 39° 54' derece Kuzey enlemi, 41° 16' derece Doğu boylamında yer alır.

Çan kulesiyle beraber 47 metre uzunluğunda ve 27 metre genişliğinde olan bu bazilika, restore edilip 2011 yılında yeniden ibadete açılan Amida/Dikranagerd [Diyarbakır] Surp Giragos Kilisesi’yle birlikte, Osmanlı’nın doğu vilayetlerindeki en büyük iki Ermeni kilisesinden biridir. İnşası Garin/Erzurum Başepiskoposu Bedros Altunyan tarafından 1838 yılında başlatılmış, 1840 ve 1844 yılları arasında başepiskoposluk görevinde bulunan Yeprem Babayan tarafından tamamlanmıştır. İnşa çalışmaları için çağırılan ilk profesyonel Papertli [Bayburt] mimar Hovhannes Papazyan olmuş; sonradan, iş, nihai olarak, aynı bölgeden bir mimar ve kalfa olan Kisantalı [Kısantats, Demirözü] Yeranos’a verilmiştir.


Surp Asdvadzadzin Kilisesi, sütun başlıkları ve tabanları hariç 4,5 metre yüksekliğinde olan on adet gömme ayak ve yirmi adet yekpare sütunun taşıdığı, kesme taşlardan yapılmış temeller üzerine inşa edilmiş ve geçme tonozlarla kaplanmış, beş sahını ve altı açıklığı olan bir bazilikaydı. Yapının bütün kemerleri, içlerine yerleştirilmiş demir çubuklarla, duvarların kaplama taşları da kenetlerle takviye edilmişti. Apsiste üç sunak ve iki yan şapel; bunların tam karşısında, batı tarafında ise, birinci açıklığın üzerinde, uzantıları ikinci açıklığın her iki ucunu da kapatan balkonları olan geniş bir galeri bulunuyordu. Duvarlarda, üstlerinde gözpencerelerin yer aldığı yüksek pencereler; hepsi birinci açıklığa bakan ancak biri batı, biri kuzey, biri de güney yönünde açılan üç demir kapı vardı. Ahşap zeminden önce, balkonun altında, taşla kaplanmış bir bölüm bulunuyordu. Kilisenin iç kısmı sıvayla kaplı, sütunlar ustuka işiydi; güney duvarının yanında, boyanmış, varaklı bir ahşap kürsü vardı. Sunak panoları, apsisler ve kuzey duvarına, tablolar ve ikonalar asılmıştı; bunlardan biri de, 1820’li yıllarda yapılmış olan ve güneydoğudaki şapelde bulunan ERMENİCESİ (Yedi Yaralı Meryem Ana) tablosuydu. 1859 depreminde kilise ayakta kalmış, yalnızca, batı kapısının ön tarafına inşa edilmiş kubbeli sundurma ve üzerindeki çan kulesi yıkılmıştır. Kule 1869 yılında yeniden inşa edilmiş; 1879 yılında, yapının üst kısmına, Ermeni kilise mimarisinde, üç katlı ve kubbeli çan kulelerinde görülen klasik üslupla inşa edilmiş ahşap bir bölüm eklenmiştir. 1901 depreminde kilise hafif hasar görmüş, kısa süre içinde onarılmıştır.

Garin/Erzurum Katedrali’nin güney duvarına bitişik olarak inşa edilmiş, çok eski, 7. yüzyıldan kalma olduğu düşünülen bir şapel vardır. Miyapan Surp Asdvadzadzin’ adı, özellikle bu küçük kiliseye ve orijinal müştemilatına gönderme yapmaktadır. Çok eski tarihlerden itibaren hürmet edilen bir hac mekânı olan şapel 1895-1897 arasında restore edilmiştir. Şapelde tablolar ve gümüş eşyalar bulunuyordu; eski el yazmaları, 1864’te kurulmuş olan ve kilisenin karşısında bulunan Ardzınyan Okulu’nun müzesine nakledilmişti. Bu okul 1913 yılında, Ermeni mezarlığının güneyine inşa edilen yeni bir binaya taşınmıştır. Okula ait koleksiyonda bulunan 62 adet eski elyazması kitabın 1915'te yok edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Birinci Dünya Savaşı’nın ardından el konmuş olan Garin/Erzurum Surp Asdvadzadzin Katedrali, henüz belirlenememiş bir tarihte yıkılmıştır. Milli varlık olan geniş bir arazi üzerine kurulmuş olan katedralin bitişiğinde, sonraları İstanbul Ermeni Patriği (1896-1908) olan Başrahip Mağakya Ormanyan’ın 1882 yılında ağaçlandırdığı, Hıristiyanlığın diğer mezheplerine mensup kişilere de açık olan bir mezarlık bulunuyordu. Mezarlığın karşısında, 1913 yılında Ardzınyan Okulu’nun yerine yapılmış olan bir han vardı. 1915’te yetkili merciler ağaçları söktürmüş ve mezar taşlarını, bunlarla hükümet konağına ek bina (kulüp) inşa ettirmek üzere, mezarlıktan taşıtmıştır. Eylül 1913 tarihli bir raporda, bir episkopos heyetinin, şehirde bulunan, Ermeni milletine ait mülklerin (katedral ve şapel, episkoposluk binası, beş okul binası, konutlar ve dükkânlar) toplam değerine dair tahmininin 100 bin altın lira olduğu görülür.

Bılgı kaynak Ghazandjian, 1886, 44-45. Kossian, 1925-1926, I, 149-181. Kossian, 1964, [ix]. Thierry, 2005, 35-36.

Garin Sanasaryan Koleji S. Petersburg’ta yaşayan Mıgırdiç Sanasaryan’ın himayesinde 1881 tarihinde kurulur. Osmanlı İmparatorluğu’ndaki en ünlü ve kaliteli Ermeni kültür kurumlarından biri idi. Öğretmen kadrosunun büyük bir kısmı pedagojik eğitimini Avrupa, özellikle Almanya üniversitelerinden almıştı. Bu eğitim kurumu Erzurum Ermeni Ruhani Önderlik binasının bitişiğindeydi. Kurumun, 1883 tarihinde 33 Arapgirli öğrencisi vardı. İlerde bu kurumda öğretmen olan George Ciğerciyan da onlardan biri idi.


_________________
Tzourou Ira
Athens
Constantinople


Revenir en haut
Publicité






MessagePosté le: Lun 1 Fév 2016 - 23:36
MessageSujet du message: Publicité

PublicitéSupprimer les publicités ?
Revenir en haut
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 242
Point(s): 37 914
Moyenne de points: 3,10

MessagePosté le: Jeu 4 Fév 2016 - 20:24
MessageSujet du message: Garin (Erzurum) Miyapan Surp Asdvadzadzin Kilisesi - Կարնոյ Միաբան Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի
Répondre en citant

Emegine saglik Ira can. Okay

'kilise' bölümüne tasiyacagim. Wink
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
IRA
V.I.P.
V.I.P.

Hors ligne

Inscrit le: 03 Nov 2013
Messages: 483
Point(s): 1 322
Moyenne de points: 2,74

MessagePosté le: Jeu 9 Juin 2016 - 09:02
MessageSujet du message: Garin (Erzurum) Miyapan Surp Asdvadzadzin Kilisesi - Կարնոյ Միաբան Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի
Répondre en citant


Erzurum Ermeni mahallesindeki Surp Asdvadzadzin Kilisesi, Sanasaryan Mektebi ve piskoposluk merkezini gösteren bir kartpostal. Postadan geçmemiş olan kartpostala pul yapıştırılarak hatıra damgası vurulmuş. Osmanlıca el yazısında “Erzurum 330-331” [1914-1915] yazılı.
kaynak Orlando Carlo Calumeno Collection & Archives Tophane-i Amire Kültür ve Sanat Merkezi’nde sergilendi
_________________
Tzourou Ira
Athens
Constantinople


Revenir en haut
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 242
Point(s): 37 914
Moyenne de points: 3,10

MessagePosté le: Ven 8 Juil 2016 - 02:40
MessageSujet du message: Garin (Erzurum) Miyapan Surp Asdvadzadzin Kilisesi - Կարնոյ Միաբան Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի
Répondre en citant

ԿԱՐԻՆԻ ՄԻԱԲԱՆ ՍՈՒՐԲ ԱՍՏՎԱԾԱԾՆԻ ՏԱՃԱՐԸ

88

Կարին քաղաքն ունեցել է մի հռչակավոր վա նք' Միաբան սուրբ Աստվածածնի անունով:
Հա կոբ քահանա Կարնեցին գրում է, որ վանքր հիմնադրել է Մեսրոպ Մաշտոցր, եւ կա ռուցել
ու շենացրել են Դա վիթ Անհաղթն ու Մովսես Քերթողր. «եւ եղեւ սուգ մեծ ազգիս Հ ա յոց,
որ մնաց Ա(1) եկեղեցի պարսպէն ի դուրս, զոր հիմնարկեալ է Մեսրօպայ վարդապետէն
եւ շինեալ է ձեռամբ Դաւթայ Անյաղթէն եւ Մովսէսէ Քերդօղէն, անուն սրբոյհոյ Աստուա-
ծա ծնին»1: Այնուհետեւ Հա կոբ Կարնեցին նկարագրում է, թե ինչպես իր օրերում տաճա-
րր ենթարկվում է կողոպուտի, սակայն գողերր հետո բռնվում են ու չարաչար պատժվում;
Այս նկարագրությունից հետո հեղինակր գրում է, որ ա յդ դեպքերր տեղի են ունեցել 1653թ.,
որից հետո տաճարր վերանորոգվել ու բարեզարդվել է Կարին քա ղա քի առաջնորդ Սարգիս
վարդապետի կողմից. «Այս եղեւ ի թուականութեանն Ս. էջմիածնայ Տեառն Փիլիպպոսի
երիցս երանեալ կաթողիկոսին եւ առաջնորդութեան Կարնոյ քաղաքիս Սարգիս վարդապետին,
որ բազում շինուածով զարդարեաց զվանքս մեր. զարդարեսցէ Տէր Աստուած զհոգի
նորա երկնային լուսովն, ա մէն»2:
Իր չափերով փոքր, սակայն ամրակուռ այս եկեղեցին տասնյակ դարերի հոլովույթում
գոյատեւելով, հասել է մինչեւ 1914-1915թթ.: Ամուր հիմքերով ու հաստաբեստ պատերով
կառուցված եկեղեցին ունեցել է սրածայր ու անկյունավոր տանիք' ամրակուռ շինությամբ:
Եկեղեցու վերաբերյալ վա ղ շրջանից որեւէ արձանագրություն չի պահպանվել, սակայն
իր հնադարյան տեսքն ու գործած խոր տպավորությունն ինքնին վկայում են, որ տաճարն
ամենից հին ճարտարապետական կառույցն է պատմական Կարին քաղաքի' նրա զարդն ու
հիասքանչ կոթողր թե' որպես պատմական հնություն եւ թե' որպես սրբավայր եւ ուխտատեղի,
որի բարեխոսությանն ու օգնականությանն է մշտապես ապավինել Կարինի բնակչութ-
յունր. «Ո'վ Միաբան Ս. Աստուածածին, պարծանք քրիստոնէից եւ վահա՜ն քահանայից, զի
դու հիմնարկեալ ես եւ օծեալ ի սրբոց վարդապետացն մերոց Դաւթայ, որ Անյաղթն է կոչե-
ցեալ եւ Մովսէսի Քերթողին, զի դու մօր գութ ունիս, որ միշտ բարեխօս եւս քրիստոնէից, լեր
բարեխօս տառապեալ ազգիս Հա յոց Արզրումայ քաղաքիս, ա մէն»3:
Եկեղեցին կառուցված է եղել սրբատաշ մոխրագույն քարերով: Հիմնադրության իսկ
օրից եկեղեցին եղել է սրբավայր եւ ծառայել է ինչպես եկեղեցական պաշտամունքների,



1 Վ . Ա. Հ ա կ ո բյա ն , Մանր ժամանակագրություններ, XШ -XVШ դդ., հ. Բ, Երեւան, 1956 (այսուհետ՝ Վ . Ա.
Հ ա կ ո բյա ն , հ. Բ), էջ 567:
2 Ց. Կ ա րնեցի, Տեղագիր վերին Հա յոց, հրատարակեց Կ. Կոստանեանց, Վաղարշապատ, 1903, էջ 60-61:
3 Ց.Կ ա րնեցի, էջ 60:



88

այնպես էլ գիտական ու կրոնական ուսումնասիրությունների համար: Օրմանյան պատ-
րիարքր նշում է, որ Եզր Ա Փառաժնակերտցի (630-641թթ.) Կաթողիկոսի օրոք Հա յոց եւ
Հունաց եկեղեցիների միության համար գումարված ժողովր տեղի է ունեցել այս տաճարում.
«Հերա կլ ուրախութեամբ լեցուն հրամայեց հանդիսաւոր եկեղեցական արարողութիւն կա տարել
Կարնոյ եկեղեցւոյն մէջ, եւ պատարագին մէջ Յոյներ եւ Հա յեր, Հերակլ ու Եզր, միասին
հաղորդուեցան, եւ այս կերպով գլուխ ելաւ Հերակլի խորհած եւ ճարտար միջոցներով
յաջողցուած միաբանութիւնր»4: Տեղի ունեցած այս ժողովի համար էլ եկեղեցին ստացել է
Միաբան Սուրբ Աստվածածին անունր:
Թ եպ ետ Հա կոբ Կարնեցին եկեղեցու հիմնադրումր վերագրում է Մովսես եւ Դա վիթ
վարդապետներին, այնուամենայնիվ տաճարի հիմնադրման իրական թվականի մասին
հավաստի փաստեր կամ ավանդաբար մեզ հասած տեղեկություններ չեն պահպանվել: Տ ե ղական
ավանդությունների համաձայն տաճարի կառուցումր վերագրվում է VI-VII դդ., իսկ
Ղա զա ր Չարրգի կարծիքով այն կառուցվել է 600 թ. մոտ րնկած ժամանակաշրջանում5:
Կարնեցու վկայությամբ Միաբան Սուրբ Աստվածածնի տաճարր եղել է հռչակավոր
վանք, որտեղ չեն լռել մշտապաշտոն կատարվող սաղմոսերգությունդ առ Աստված բարձրացող
աղոթքներր, աստվածահաճո պատարագներն ու ժամերգություններդ Իր ժամանակաշրջանի
հոգեւոր ու մտավոր կյանքի նկարագրությունր խոսում է եկեղեցու իրապես
հռչակավոր լինելու մասին. «... եւ եմք քա հա նա յք Լ (30) կամ Խ (40), եղբա յրք սիրով առ յի-
րարս եղեալ, ամենեքեան գրագիրք եւ ծաղկարարք, հմուտք ի ժամերգութեանն եւ ճարտա-
սանք, տեղեակ Հին եւ Նոր Կտակարանաց, զի ամենայն օր ՃԾ (150) Սաղմոսացն վրճարի
անխափան, ժամ եւ պաշտոն պատարագ մատչի, սարկաւագունք բազումք փափգաձայնք
եւ երգողք գոյնզգոյն եղանակք երաժշտական երգոց եւ տումարական արհեստից տեղիակք,
պարկեշտ գնացիւք եւ քաղաքավարութեամբ ի լի, զոր տէր Աստուած հաստատուն եւ անդրդվելի
պահեսցէ անարատ սրբութեամբ. ամէն»6:
Ցավոք, ա յդ մարմնացած հայոց պատմությունն ու սրբությունր, որ դիմակայել է հա զա րավոր
տարիների ավերին ու փորձությանդ կանգուն մնաց մինչեւ 1915թ.: Հա յ ժողովրդի
նկատմամբ գործած ցեղասպանության իր մոլուցքի մեջ թուրքր չխնայեց նրա նվիրականության
եւ սրբության, ինչպես նաեւ հնագիտական ու պատմական ա րժեքներդ Բա ցա ռություն
չէր նաեւ Միաբան Սուրբ Աստվածածնի տաճարր:



4 Մ ա ղա քիա ա բք.Օ բմ ա ն յա ն , Ազգապատում, հ. Ա., Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին, 2001:
5 Անդ, էջ 78:
6 Վ . Ա. Հ ա կ ո բյա ն , հ. Բ., էջ 567-568:







Տ. ՄԱՂԱՔԻԱ ԱԲԵՂԱ ԱՄԻՐՅԱՆ, Ս. Էջմիածին, Մայիս 2009, էջ 87-88
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 242
Point(s): 37 914
Moyenne de points: 3,10

MessagePosté le: Ven 8 Juil 2016 - 04:47
MessageSujet du message: Garin (Erzurum) Miyapan Surp Asdvadzadzin Kilisesi - Կարնոյ Միաբան Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի
Répondre en citant

Garin (Erzurum) Miyapan Surp Asdvadzadzin Kilisesi

Կարնոյ Միաբան Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի








Էրզրումի հայոց Առաջնորդարանը եւ եկեղեցին իր զանգակատունով
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
Contenu Sponsorisé






MessagePosté le: Aujourd’hui à 09:10
MessageSujet du message: Garin (Erzurum) Miyapan Surp Asdvadzadzin Kilisesi - Կարնոյ Միաբան Սուրբ Աստուածածին եկեղեցի

Revenir en haut
Montrer les messages depuis:   
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Les églises de l'Arménie Occidentale Toutes les heures sont au format GMT + 1 Heure
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Page 1 sur 1
Sauter vers:  

 



Portail | Index | Créer un forum | Forum gratuit d’entraide | Annuaire des forums gratuits | Signaler une violation | Conditions générales d'utilisation
phpBB
Template by BMan1
Traduction par : phpBB-fr.com