Welcome Guest: S’enregistrer | Connexion
 
FAQ| Rechercher| Membres| Groupes
 
Van, Başkale, Soradir Surp Eçmiazin Ermeni Kilisesi
 
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Les églises de l'Arménie Occidentale
Sujet précédent :: Sujet suivant  
Auteur Message
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 904
Point(s): 39 807
Moyenne de points: 3,08

MessagePosté le: Lun 24 Avr 2017 - 23:13
MessageSujet du message: Van, Başkale, Soradir Surp Eçmiazin Ermeni Kilisesi
Répondre en citant

Van, Başkale, Soradir Surp Eçmiazin Ermeni Kilisesi

25 Nisan 2017
armenian on web
Ardachès Khodjasarian
http://bit.ly/2qgZIJN





Վան, Ադամակերտ, Ձորադիրի Սուրբ Էջմիածին եկեղեցի [1]

Van İli [2] Başkale İlçesi’nde, İran sınırına yakın, Van Gölü’nün 100 km kuzy-doğusunda Yanal Köyü’nde bulunan kilise Aziz Eçmiazin adına yapılmıştır. V. – VII. [3] yüzyıllara tarihlendirilen kilisenin inşaatın 582 yılında kubbe ve batı eşiği yeniden inşa edilerek bittiği anlaşılmaktadır [4]. Kitabesi günümüze gelememişse de kilise girişinde bulunan, Surp Bartolomeos Manastırı mimarı öğrencisi Saro Mahtesi (Սարօ Մահնեցի) denetiminde 1130 yılında yenilendiği anlaşılmaktadır [5]. 1912 yılında Şah Abbas’ın saldırıları sonucu hasar görür, 1915 kırımında ise talan edilir [6].

Ardzrouni krallığı panteonu olan yapı, Ermeni tarihinde Büyük Hayk’ın (Մեծ Հայք) Vaspurakan İlinin (Վասպուրական նահանգ) Büyük Aghbak (Մեծ Աղբակ) İlçesinde [7], Aghbak nehrinin yukarısında (Yukarı Zap, Մեծ Զավ) [8], Aziz Bartholomeos (Սբ. Բարդուղեմիոս, Saint-Barthélemy) Ermeni Manastırı’nın yakınında (21 km) bulunmaktadır [9]. 38°13’11.79’’ kuzey; 44°12’50.13’’ doğu. Doğu-batı doğrultusunda 16.30 m, kuzey-güney doğrultusunda 13 m çapındadır.

Yanal Köy’ün 1928’de türkçeleştirilmeden önceki ismi Sorader dir. « Vadi Beyi » anlamına gelen bu isim, 1902 kayıtlarında Tsorader (Ձորատեր) olarak görülmektedir [10]. Başkale’nin (Բաշկալե- Bashkala) Ermenicesi ise zamanın kale-şehri olan Adamakert’dir (Ադամակերտ - Հադամակերտ – Hadamakert- Hatamaguerd) [11]. Urartular MÖ 933-300 tarihleri arasında Adamma [12] olarak adlandırmaktaydılar. Selçuklular 1071 Malazgirt savaşı ile Bizanslılardan alırlar, daha sonra da Eyubiler, Mongol, Timur, Karakoyunlar ve Osmanlıların eline geçer.

1870’li yıllarda 100 hane olan nüfusun 40 hanesi Ermeni, 55 haneyi ise Türk, Kürt ve Yahudiler oluşturmaktaydı [13] 1911’de 10.000 Kürt, 1.500 Ermeni, 1000 Yahudi’nin yaşadığı Başkale’de [14], I. Dünya Savaşı başlarken 30 Ekim 1914’de Suryaniler, 1915-1918 yılları arasında ise Ermeniler, Türk ve Kürtler tarafından katliama uğramışlardır [15] Bir kısım ise, Rus işgalinden faydalanarak Kafkasya’ya göçmüştür.

Surp Eçmiazin (Սուրբ Էջմիածին) Ermeni Kilisesi
Batı Ermenistan’da kilise inşasında merkezi kubbe VI. yy’da başlamıştır.
Özel bir yapıya (tétraconque tétraniche) sahip olan Surp Eçmiazin Ermeni Kilisesi [16] planı içten dört-yapraklı yoncadır, yani iç apsisler dört yapraklı bir yonca oluşturacak şekilde birleşmişlerdir. Ermeni mimarlarina özgü kilise biçimi ile Hripsime tipi (Հռիփսիմյատիպ) [17] ile sınıflandırılmasına rağmen batısında papaz odaları eksiktir; bitkisel süsleme detayları bir önceki dönemin bir uzantısı olduğu kanaatini doğurmaktadır. Ardzruni Kırallığı’nda, coğrafi yakınlığı, inşa şekli, Taş sunak (քառախորան) ile mimar Manuel tarafından X. yy’da inşa edilen Ağtamar Adası’ndaki Surp Haç kilisesini (Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցի) anımsatmaktadır.

Kilise hafif turuncu-kırmızımtırak düzgün kesme taştan, merkezi kubbeli, dıştan haç planlı küçük antik yapı düzenindedir. Kilisenin kolları, içten yarım daire planlı, doğudaki apsis yuvarlağı ile batıdaki kol daha uzun tutulmuştur. Yüksek Sunak’ın her iki tarafında odalar oluşturulmuştur. Dışarıya yansıyan batıdaki kolun ortasına sivri kemerli bir kapı açılmıştır. Doğudaki kol, yanlarındaki hücreleriyle daha geniş bir cephe oluşturmaktadır. Orta mekân karşılıklı ikişer kemerin birbirleri ile kesişmesinden meydana gelmiş, kaburgalı yüksek kasnaklı bir kubbe ile örtülmüştür. Kuzey ve güneydeki kollar dışa beş kenarlı olarak yansıtılmıştır. Kubbenin üzerine oturduğu kasnak köşeleri pahlanmış kare biçimindedir. Kubbeyi destekleyen yüksek kasnakta, büyük merkezî mekana ışığın girebilmesi için 13-14. yy’larda rastlanan pencereler açılmıştır (երդիկ). Doğu yönündeki apsis dışarıya doğru çıkıntılıdır. 1682 tarihinde ilaveler yapılmıştır [18]. Cephelerin yukakarı kısımların sadeliği ve yapılışı ise 7. yy işciliğine özeldir.

Rivayete göre 19. yüzyıl başlarına kadar, kilisede Hz. İsaya ait havlu ile Aziz Bartughimeos'un kemeri burada muhafaza edilmekteydi [19]. Günümüzde ise kilise bakımsızlıktan yıkılmaktadır. Tarihsel emek hiç sayılarak dış cephesindeki taşlar tek tek yerinden çık[arıl]makta, kültürel soykırım devam etmektedir. (A. S. / H.)

Dip not ve kaynaklar :
î - [1] Saint-Édchmiadzin; Sainte-Croix d’Aghpag, Djrbavank; Աղբակայ Սուրբ Խաչի վանք; The Church of the Holy Cross at Soradir; L’Église de la Sainte-Croix d’Aghpag; Saint-Édchmiadzin de Sorader; Aghpaga Sourp Khatchi Éguéghétsi; Soradiri Sourp Édchmiadzin Éguéghétsi; St.Ejmiacin.
î - [2] http://team-aow.discuforum.info/t1182-Van-Kazasi.htm
î - [3] Patrick DONABEDIAN, Les métamorphoses de l’acanthe sur les chapiteaux arméniens du V e au VIIe siècle, Paris 1993, p. 160
î - [4] openpedia; wikipedia.org Church of the Holy Cross at Soradir
î - [5] Հ. Համազասպ Ոսկեան, Վասպուրական - Վանի վանքերը, Վիեննա: Մխիթարեան տպարան, 1947, էջ 805
î - [6] hy.wikipedia
î - [7] Aghpag, Աղբագ գավառ; Հ. Ղուկաս վարդապետ Ինիճեան, Ստորագրութիւն հին Հայաստանեայց, Վէնէտիկ, էջ 206
î - [8] Զաբ, Medzn Zav, Grand Zab, Zap
î - [9] Քրիստոնյա Հայաստան հանրագիտարան, էջ 355 Հայկական հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրութհուն, ԵՐԵՎԱՆ 2002
î - [10] Yanal Köy, Սորադիր, Ձորադիր, Ձորատեր, Dzoradir, Soredir, Sorader, Soradir, Sordar; Sevan Nşanyan, Anatolicus [TC Dahiliye Vekaleti, Son Taksimati Mülkiyede Köylerimizin Adları, Ankara 1928; H. S. [i]Eprigyan Pnaşkharhig Pararan[/i] [Coğrafya sözlüğü, Ermenice, Venedik , 1902]
î - [11] Başkale’nin (Բաշկալե- Bashkala, Bachcelet, Adamakert (Ադամակերտ - Հադամակերտ – Hadamakert- Hatamaguerd)
- Türkiye’de “Türkçe olmayan” yeradlarının Türkçeleştirilmesine yönelik siyasi irade 1913-1916 yıllarında Enver Paşa’nın bayraktarlığında ortaya çıktı. Balkan Savaşları’nı izleyen günlerde İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin, Milli Mücadele esnasında da Müdafaayı Hukuk kadrolarının girişimiyle Rumca veya Bulgarca kökenli olan birçok yeradı değiştirildi. Radikal dönüşüm 1950’lerin ikinci yarısında başladı. Bu tarihten itibaren Türkçeleştirme siyasi iktidarların “devlet politikası” olarak benimsendi.
î - [12] Wikipedia
î - [13] Wikipedia
î - [14] 1911 Encyclopædia Britannica/Bashkala
î - [15] Vicompte Bryce, Le Traitement des arméniens dans l'Empire Ottoman 1915-1916, Laval, 1917, section III, doc 11-14, pages 201-220
î - [16] ՍՏԵՓԱՆ Մելիք-բախշեան, ՀԱՅՈՑ ՊԱՇՏԱՄՈՒՆՔԱՅԻՆ ՎԱՅՐԵՐ, ԵՐԵՎԱՆ, 2009, էջ 367
î - [17] Hripsime tipi, Ermenilere özgü, merkezî , kare, köşe nişli dört yapraklı yonca planlıdır.
î - [18] yeghishe.am, The Church of St. Ejmiacin at Soradir; www.iatp.am/grants/neoarch/history/vagh00.doc
î - [19] Հ. Համազասպ Ոսկեան, Վասպուրական - Վանի վանքերը, Վիեննա: Մխիթարեան տպարան, 1947, էջ 806


_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
Publicité






MessagePosté le: Lun 24 Avr 2017 - 23:13
MessageSujet du message: Publicité

PublicitéSupprimer les publicités ?
Revenir en haut
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 904
Point(s): 39 807
Moyenne de points: 3,08

MessagePosté le: Dim 14 Mai 2017 - 23:18
MessageSujet du message: Van, Başkale, Soradir Surp Eçmiazin Ermeni Kilisesi
Répondre en citant

Bitti... Wink
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 904
Point(s): 39 807
Moyenne de points: 3,08

MessagePosté le: Lun 15 Mai 2017 - 03:17
MessageSujet du message: Van, Başkale, Soradir Surp Eçmiazin Ermeni Kilisesi
Répondre en citant

pdf dosya :

http://www.cjoint.com/c/GEpcrhG8kbb
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
mafilou
Administrateur
Administrateur

Hors ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 12 904
Point(s): 39 807
Moyenne de points: 3,08

MessagePosté le: Lun 15 Mai 2017 - 18:46
MessageSujet du message: Van, Başkale, Soradir Surp Eçmiazin Ermeni Kilisesi
Répondre en citant

http://www.cjoint.com/doc/17_05/GEpcrhG8kbb_Van-Başkale-Soradir-Surp-Eçmiaz…
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
Contenu Sponsorisé






MessagePosté le: Aujourd’hui à 07:14
MessageSujet du message: Van, Başkale, Soradir Surp Eçmiazin Ermeni Kilisesi

Revenir en haut
Montrer les messages depuis:   
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Les églises de l'Arménie Occidentale Toutes les heures sont au format GMT + 1 Heure
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Page 1 sur 1
Sauter vers:  

 



Portail | Index | Créer un forum | Forum gratuit d’entraide | Annuaire des forums gratuits | Signaler une violation | Conditions générales d'utilisation
phpBB
Template by BMan1
Traduction par : phpBB-fr.com