Welcome Guest: S’enregistrer | Connexion
 
FAQ| Rechercher| Membres| Groupes
 
Gamır Dağı Katliamı
 
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Armenian on web Index du Forum -> Le Génocide Arménien - Հայկական Ցեղասպանութիւն - 1915 Ermeni Soykırımı -> Témoignages sur le génocide et la déportation des Arméniens
Sujet précédent :: Sujet suivant  
Auteur Message
mafilou
Administrateur
Administrateur

En ligne

Inscrit le: 04 Sep 2006
Messages: 13 079
Point(s): 40 281
Moyenne de points: 3,08

MessagePosté le: Mar 13 Juin 2017 - 03:01
MessageSujet du message: Gamır Dağı Katliamı
Répondre en citant

Gamır Dağı Katliamı

Kiğı'nın güney hatlarında Çanaxçi ve çevresindeki köylerin sığınmaya çalıştıkları Sancak yöresi de önemli bir katliama sahne olmuştur.Bu olayın canlı tanığı Levon Muşeğyan yaşadıklarını şöyle anlatıyor :
"Gamır adını her duyduğumda bütün bedenimle ürperir ve donakalırım .61 yıl gibi uzun bir zaman geçtikten sonra bile yüreğim Gamır katliamıyla yanmaya devam eder halen .
Gamır Dağı Kiğı'nın güneyine düşer.Kiğı ile Sancak nahiyesinin sınırını oluşturur.Dağın kuzey eteğinde yaklaşık 350 hane hepsi Ermenilerden müteşekkil bizim köyümüz Çanaxçi kuruluydu.
Dağın güneyindeki Sancak ise hemen bütünüyle Kürtlerce meskün bir yöreydi .Yalnız Xoçkar ve Lak gibi yarı nüfuslu Ermeni olan bazı küçük köyler müstesna.Sancak Kürtleri Çanaxçılı Ermenilerle ahbap olmuş ve alışverilerini onlarla yaparlardı.
Sancak Kürtleri ile dostluk kuran, kirvelik yapan Çanaxçılılar o tarafta korunacaklarını umarak kırımdan birkaç hafta önce evleri ve barkları ve çoluk çocuklarıyla Sancak köylerine taşınmışlardı .
Bizim evimiz de içinde olmak üzere 70 hane Sancak yöresindeki Sipsor,Ağdad, Şoğ, Xılbızun ve Gelan isimli köylere yerleştik.
Bir hafta geçmemişti ki Çanaxçılı Ermeniler yanıldıklarını anlamaya başladılar.Kürtler kendilerini korumaya niyetli değildi.Bu onların pek dostane olmayan tutumundan anlaşılıyordu.
Günün birinde yaşıtım olan çocuklarla yol boyunda oynarken uzun bir kervanın gelişini gördük.Atlı katırlı kervan Xoçkar'dan Şoğ'a doğru ilerliyordu.Yanımızdan geçerken bir kadın sesi benim adımı çağırdı.Muşeğyan Boğos dayının karısı Peruz'du.Çabuk kendileri hakkında haber vermemi istedi.Biz koşup babama ve Mardig amcama yetiştirdik haberi.Onlar zaten duymuşlardı kervanın Erzurum tarafından geldiğini.Boğos dayım, karısı Peruz ve amca oğlu Hagop da o kervana dahil edilmişlerdi.Şoğ köyü yanında kervan istirahat molası verdi.
O gece babam, amcam ve Sipsor'daki evinde bizi barındıran Xalıt Ağa korucularıyla birlikte Şoğ'a gittiler.Rüşvet yoluyla Boğos, Peruz ve Hagop'u kurtarıp Sipsor'a getirdiler . Ertesi gün Erzurum kafilesi Şoğ köyü önlerinde kırıma uğratıldı.

Herkes biliyordu ki sıra bizlere gelmişti.Çok geçmeden civar köylerde barınan bütün Ermenileri Sipsor'un üst tarafındaki bir düzlükte topladılar.İki gün iki gece o açıkta kaldık.Üçüncü gün sabah erkenden Gamır Dağı'na doğru yola çıkarttılar bizi .Bir saat sonra Ağdad'a ulaştık.Bu köy Gamır Dağı'nın güney yamacıda bulunuyordu.Dağın zirvesine bir mil mesafedeydi.Ağdad'dan zirveye yükselen yol dar bir patikaydı.İki yanı yüksek kayalar ve sık ormanlarla çevriliydi.
Kafilenin ön tarafı Ağdad'a yetişince durdurdular ki hepsi bir yerde toplansın.Sonuncular da yetişince yürümemizi emrettiler.Henüz bir çeyrek mil yürümüştük ki aniden Kürt çeteleri saldırdı kervanın ön kısmına.Ortalık ana baba gününe döndü.Dehşete düşüp ah vah içinde geri kaçarak Ağdad köyüne doluştuk.Otuz kişi kurban verdik çetelere .Nasıl olduysa bizleri takip etmediler .

Korkudan donmuş halde hepimizin yüzüne ümitsizliğin karamsar ifadesi çökmüştü.Biliyorduk ki kurtuluş yolumuz yoktu.Ölüm kol geziyordu üzerimizde.Kendiliğinden ve önü alınmaz hıçkırıklar boşalıyordu acılı göğüslerden.Kendimizi kara kedere teslim etmiştik.
Ertesi sabah gündoğumunda harekete geçirdiler bizi.Dehşet duygusundan ayaklarımız dolanarak Golgota'mızın yolunu tuttuk.
Beş atlı zaptiye kafilenin önünde gidiyor , beşi de arkadan geliyordu.Sözde bizi Kürt saldırısından koruyacaklardı.
Kafile bütünüyle Gamır'ın sırtına ulaşınca öndeki beş zaptiye yürüyüşü durdurdu, hepimizi bir yere topladılar .Anladık ki kapana kıstırılmıştık.Önceki günün başarısızlığından ders çıkarmış olarak böylesi bir tuzak kurmuşlardı.

Bir işaret fişeği üzerine pusudaki Kürt çeteler ve Türk zaptiyeler leş kargaları gibi üzerimize üşüştü.Başladılar acımasızca kırmaya.Büyük küçük, kadın erkek ayrımsız katlediyorlardı.Kurbanların canhıraş çığlıkları taşları bile ağlatırdı.Cesetler birbirinin üzerine yığılmaktaydı.Küçük çocuklar cesetler altında kalıyor ve boğuluyordu.Yaratılan kaos ortamında insanlar biribirinden koptular.Akıllarını oynatmış şuursuzca kaçışıyorlardı.Ben de başladım kaçmaya.Nereye girttiğimi bilmiyor, yalnızca kaçıyordum.Sık ormana yetiştim, ansızın güçlü bir el koluma yapıştı.Ağabeyim Mardig'di.Daha derinlere ilerledik.Bizim gibi şanslı olan az sayıda kişi kuşatma zincirinden kurtulmuştu.
Ben ve ağabeyim bütün gün ormanda saklandıktan sonra karanlık çökünce Ağdad'a döndük.Gizlice Necib Ağa'nın evine girdik.Necib Xalıt'ın küçük kardeşiydi.Necib Ağa bizi Mami Avde isimli bir Kürt'ün refakatinde Sipsor'a gönderdi, Xalıt Ağa'nın evine.
Sabah erken Xalıt'ın ortanca kardeşi İzat Ağa bir grup jandarmayla birlikte Xalıt'ın kapısına indi ve ondan ağabeyim Mardig ile kardeşim Arşavir'i teslim etmesini istediler .Kardeşimi benle karıştırmışlardı.Arşavir, Arsen ve Aristakes isimli kardeşlerimi kırımdan kurtulmaları için Xalıt'ın evinde bırakmıştık.Mardig abimi ve Arşavir kardeşimi götürüp öldürdüler.Belli ki kendilerini "ağa" sayan üç kardeş Mardig'e karşı kalleşlik örgütlemişlerdi.
Ben birkaç hafta Sipsor'da kaldım.Bir gün Kürtler beni tuttular Gamır katliamından kurtulmuş çocuk ve kadınlardan oluşan bir gruba katıllar.Biz yeniden yürütmeye başladılar.Gamır'a doğru.Yolda bir kere daha kaçmayı başardım.Bir çalının altına saklanıp dağda kaldım.
Birkaç gün sonra çobanın birine yanaştım uzaktan seslenerek :Eğer beni öldürmezsen sana çok iyi çobanlık yaparım". Adam Muhammed'in ve İsa'nın adına yemin ederek beni öldürmeyeceğini söyledi.Ama öteki çobanların tutumu düşmanca göründü gözüme , uzun boylu güvenemezdim.
Bir ay hizmet ettim o çobana.Bercilerden duydum ki annem kurtulmuş ve Sipsor köyünde Zeynale Xollık isimli bir Kürt'ün evinde kalıyormuş.Bir gece çobanı ve davarı bırakıp kaçtım.Gidip annemi ve kız kardeşimi buldum.Ertesi gece üçümüz Sipsor'dan kaçtık, Zaza-Dımıli Kürtlerin içine sığındık.Bir zaman sonra annemi ve kız kardeşimi kaybettim, oradan oraya dolanmaya başladım.
Yedi sene hep öldürülme riski altında ürkek ve keklik gibi gezindim.

Yukarıdaki anlatımın sahibi Muşeğyan , Çanaxçı kitabının hazırlayıcılarından Arakel Yeğikyan'a yazdığı mektupta, katliamdan iki ay önce bir ön sinyal gibi gelen bazı saldırıları konu ederek, kırımların olacağı hissedilmesine rağmen savunma hazırlıkları yapılmamasından duyduğu yürek sızısını dile getiriyor: "Direniş gösterirsek yine kırılırdık gerçi, eşitsiz güçler söz konusuydu.Ama ölümden ölüme fark var.Ölüm var ki ölümsüzlüktür.Biz öyle ölmeliydik" diyor .
Tek tek cesaret örneği gösterenler olmasına rağmen toplu bir tavrın örgütlenememiş olmasına hayıflanıyor.
Muşeğyan'ın çok doğru olarak eksikliğine dikkat çektiği direnişin yerel plandaki güçlü bir örneğini kendi köyünden pek uzak olmayan Xups köyü göstermiş.Kiğı kazasındaki en kalabalık köylerden biri olan Xups'da 1895 ve öncesinden devralınan direniş geleneği örgütlü bir kararlılıkta hayata geçirilmiş.Genç ihtiyar, kadın erkek sonuna kadar kahramanca çarpışarak ölmüşler.

Yukarı Fırat Ermenileri ve Dersim Hovsep Hayreni
Arevmedyan Hayastan
_________________
Emeğe saygılı olun, alıntılarınızda link gösterin ...


Revenir en haut
Visiter le site web du posteur
Publicité






MessagePosté le: Mar 13 Juin 2017 - 03:01
MessageSujet du message: Publicité

PublicitéSupprimer les publicités ?
Revenir en haut
Montrer les messages depuis:   
Armenian on web Index du Forum -> Le Génocide Arménien - Հայկական Ցեղասպանութիւն - 1915 Ermeni Soykırımı -> Témoignages sur le génocide et la déportation des Arméniens Toutes les heures sont au format GMT + 1 Heure
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Page 1 sur 1
Sauter vers:  

 



Portail | Index | Créer un forum | Forum gratuit d’entraide | Annuaire des forums gratuits | Signaler une violation | Conditions générales d'utilisation
phpBB
Template by BMan1
Traduction par : phpBB-fr.com