Welcome Guest: S’enregistrer | Connexion
 
FAQ| Rechercher| Membres| Groupes
 
z(h)urriyet ;6 şehirde 10 lisanın peşine düştük! Türkiye’nin kaybolan
 
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Hamshen - Համշենի - Hemşin
Sujet précédent :: Sujet suivant  
Auteur Message
vahe2009
Modérateur Général
Modérateur Général

Hors ligne

Inscrit le: 07 Nov 2009
Messages: 25 814
Point(s): 73 518
Moyenne de points: 2,85

MessagePosté le: Dim 15 Avr 2018 - 07:33
MessageSujet du message: z(h)urriyet ;6 şehirde 10 lisanın peşine düştük! Türkiye’nin kaybolan
Répondre en citant

z(h)urriyet ;6 şehirde 10 lisanın peşine düştük! Türkiye’nin kaybolan dilleri








UNESCO’nun yayımladığı ‘Tehlike Altındaki Diller Atlası’na göre Türkiye’de 11 dil kaybolma tehlikesi altında, üç tanesi de çoktan öldü. “Bir dil niçin kaybolur?” sorusunun ve Türkiye’de kaybolma tehlikesi altında olan dillerin peşine düştük; bu dillerin son temsilcileriyle görüştük.

Bir rüya gördüm, anlatamıyorum...

Dünyada konuşulan dil sayısı 7 bin civarında. Dilbilimciler önümüzdeki 100 yıl içinde yüzde 80’inin kaybolacağını söylüyor. Trabzon Maçka’da yaşlı kadınlar tarafından konuşulan Pontus lehçesi, Artvin Hopa’da konuşulan Ermeni dili Hemşince, Çamlıhemşin’de gençlerin neredeyse hiç konuşamadığı Lazca ve diğerleri maalesef birkaç kuşak sonra tamamen kaybolmuş olacak... Bu dillerin tehlikede olmasının ortak sebeplerinin başında nesilden nesile aktarılamaması, yeni kuşağın işine yaramayacağını düşündüğü bir dili öğrenmek istememesi geliyor. Aileler de süreç içinde yaşadıkları toplumsal baskılar sebebiyle çocuklarıyla anadillerinde konuşmaktan vazgeçiyor. Oysa bir dilin kaybı birçok kültürel kayba da yol açıyor. Şiirlerden efsanelere, özdeyişlerden fıkralara, şifa reçetelerinden yemek tariflerine kadar birçok bilgi dille birlikte yok olup gidiyor. Ubıhça’nın ölmeden önceki son temsilcisi olan Tevfik Esenç’in şu cümlesi aslında her şeyi özetliyor: “Bir rüya gördüm ama Ubıhça bilen olmadığı için anlatamıyorum.”

HEMŞİNCE


Ermeniler gitmiş, dilleri kalmıştı


 
 

Artvin Hopa’nın Kemalpaşa ilçesinde oğlu ve geliniyle yaşıyor Ayşe Algür. Diğer üç çocuğu büyük şehirlere göç etmiş. Kendisi doğma büyüme Artvinli. Anadili Hemşince: “Ben doğduğumda burada Ermeni yoktu. Kendileri gitmişti ama dilleri kalmıştı. Gözümü açtım Hemşince duydum, büyüdüm Türkçe öğrendim” diyor. Yaşadıkları Kemalpaşa ilçesi ve çevrelerindeki köylerde yaşlılar Hemşince konuşmasına rağmen çocuklarla, torunlarla Türkçe konuşuluyor. Yaşlılar hayatını kaybettikçe de Hemşince konuşan Hemşinlilerin sayısı her geçen gün azalıyor. Hemşincenin alfabesini bilmediğini, bu dilde yazamadığını, doğduğundan beri hiç Hemşince bir kitap görmediğini söylüyor Ayşe Hanım. Sadece dilin kaybolmadığını, dille birlikte yaşadıkları yerdeki hayat tarzının da değiştiğini anlatıyor: “Biz burada inek sağardık, süt satardık, peynir yapardık. Şimdi neredeyse tek gelir kaynağımız çay. Bu civarda Lazca konuşanlar da var ama Hemşince ne Lazca’ya ne de Türkçeye benzer. Ben bile artık bazı kelimeleri unuttum, konuşurken araya Türkçe karıştırıyorum. Keşke dilimizi koruyabilseydik.” 

Ayşe Algür’ün komşusu Günay Şeremet de Hemşinceyi çok iyi olmasa da konuşabilen orta kuşak Hemşinlilerden. 5 ve 7 yaşlarında iki erkek çocuğu var. Çocukları Hemşince anlıyor ama konuşamıyor çünkü hem ev içinde hem de mahallede baskın dil Türkçe. Günay Şeremet elinden geldiğince çocuklarına Hemşince öğretmeye çalışsa da okuldaki eğitim dili Türkçe olduğu için okula gitmeye başlayınca unuttuklarını söylüyor.




Yücel SÖNMEZ

http://www.hurriyet.com.tr/kelebek/hurriyet-pazar/6-sehirde-10-lisanin-pesi…


Revenir en haut
Publicité






MessagePosté le: Dim 15 Avr 2018 - 07:33
MessageSujet du message: Publicité

PublicitéSupprimer les publicités ?
Revenir en haut
Montrer les messages depuis:   
Armenian on web Index du Forum -> D'hier à nos jours - Երեկ և այսօր - Dünden bugüne -> Hamshen - Համշենի - Hemşin Toutes les heures sont au format GMT + 1 Heure
Poster un nouveau sujet   Répondre au sujet
Page 1 sur 1
Sauter vers:  

 



Index | Créer un forum | Forum gratuit d’entraide | Annuaire des forums gratuits | Signaler une violation | Conditions générales d'utilisation
phpBB
Template by BMan1
Traduction par : phpBB-fr.com